Bilbon, Munduko Tabakorik Gabeko Eguna ospatu zen egunean, hainbat erakundek –Nasti de Plastic Bizkaia, Ola sin Plástico, Mi Pueblo Limpio eta Fridays for Future– kanpaina bat egin zuten Gran Vía inguruan, tabakoaren osasun-ondorioez eta zigarro-mutxek ingurumenean duten eraginaz kontzientziatzeko. Ekintzaileek salatu dute zigarro-mutxak lurrera botatzen direla «inpunitatez», nahiz eta 7.000 substantzia toxiko baino gehiago dituzten hondakinak izan.
Zigarro-mutxak, zelulosa-azetatoz egindakoak, hamar urte baino gehiago behar dituzte deskonposatzeko eta ingurumena kutsatzen dute. Arsentiko, kadmio, berun, merkurio eta amoniako bezalako metal astunak dituzte. Hauek ekosistemetan sartzen dira, hegaztiek eta arrainek irensten dituzte, eta nikotina ur milaka litro kutsatu ditzake.
Kanpainaren lehen fasean, Gran Vía ren zati bat moztu zuten, Moyua ko biribilgunetik Foru Jauregi ra arte. Bertan, milaka zigarro-mutx eta zigarro-kaxak erakutsi zituzten. Ondoren, lurrean zeuden zigarro-mutxak galkaz inguratu eta bildu zituzten. Guztira, zazpi pertsonak 2.000 zigarro-mutx bildu zituzten 35 minututan.
Tabakoak ez zaitu zu bakarrik hiltzen
Nasti de Plastic-eko arduradunak, Nuria Atienza k, adierazi duenez, Bilbon bi isun baino ez dira jarri zigarro-mutxak lurrera botatzeagatik 2020 eta 2022 artean, nahiz eta 1995eko ordenantza batek hori zigortzeko aukera jasotzen duen. Atienzak «inpunitate instituzional osoa» salatu du, eta gogorarazi du zigarro-mutx bakoitzak mila litro ur kutsatu ditzakeela.
Bilbon urtero 120 milioi zigarro-mutx botatzen dira lurrera, eta horiek kale publikoetan jasotako hondakinen %1 dira. Atienzak azpimarratu du arazoa ez dela paperontzien edo garbiketa faltan datza, baizik eta «kontzientzia zibikoan».
