Kike Amonarriz soziolinguistak Tolosaldea eskualdeko euskararen erabilera datuen eta biziberritzearen gakoen inguruko solasaldia eskaini zuen atzo arratsaldean, Euskara bidegurutzean hitzaldi zikloaren azken saioan. Basazabal jauregian jende ugari bildu zen, aurreko hitzorduetan bezala, euskararen egoeraren diagnostikoa eta etorkizuneko erronkak ezagutzeko.
Naziogintza taldearen helburua, ziklo honen bidez, euskararen egungo egoeraren diagnostikoa osatzea eta teoriatik praktikara igarotzeko bideak identifikatzea izan da, “larrialditik pizkunderako bidea marrazteko proposamenak biltzeko”. Tolosaldea eskualdeko esperientzia positiboarekin itxi dute egitasmoa, etorkizun baikor baterako egin beharreko lanak zehaztuz.
“"Euskararen biziberritzea konplexua eta ertz askokoa da."
Amonarrizek adierazi zuen Tolosaldea eskualdeko esperientzia ez dela bakarra, eta Gasteizko nahiz Lizarrako kasuak ere aipatu zituen. Hamarkadetan zehar euskararen erabilerak Euskal Herrian izandako bilakaera aztertu ondoren, Tolosaldean euskararen normalizazioan egindako ekarpenak xehetu zituen. Eskualde osorako euskara talde bateratu baten garrantzia eta hezkuntza zein erakundeetan hartutako neurrien eragin positiboa nabarmendu zituen.
Soziolinguistak euskararen biziberritzerako funtsezko gakoak zerrendatu zituen, hala nola eskualdearen ekintzailetasuna, berrikuntzarako anbizioa, zeharkakotasuna, aktibaziorako anbizio errealista, aldarria eta ospakizuna uztartzea, eragile guztien inplikazioa eta arnasgune funtzionalak ugaritzea. Halaber, gaur egun ardura postuetan dauden pertsonak euskaraz hazi eta bizi izanak erabakietan duen eragina azpimarratu zuen.
Etorkizunari begira, Amonarrizek eragileen arteko artikulazioa ezinbestekotzat jo zuen: “Udaletxe inplikatua, euskalgintza egituratu eta indartsua nahiz hezkuntza eta eragile sozialak sare horretan aritzea jarrera inplikatuarekin”. Tolosaldean ere “krisiak” izan dituztela aitortu zuen, baina euskarari lehentasuna emateak aurrera egiteko aukera eman diela gaineratu zuen.
