Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU), LAB sindikatuak eta BC3 zentroak energia-eredu berri bat proposatu dute 2050erako, Euskal Herriaren autosufizientzia energetikoa, publikoa eta justua lortzeko helburuarekin. Utilities Policy aldizkarian argitaratutako ikerketa baten arabera, energia-kontsumoa %51 murriztu eta bertako energia berriztagarriaren ekoizpena %386 handitu beharko litzateke.
Ikerlanak, Ortzi Akizu eta Erlantz Lizundia (EHUko LCTG taldea), Martin Lallana (LAB) eta Unai Pascual (BC3) ikertzaileek gauzatu dute, eta egungo energia-ereduaren inguruko eztabaida sustatzea du helburu. Euskal Herri osoari begirako proposamen hau, Euskal Herri Frantsesa, Euskal Autonomia Erkidegoa eta Nafarroako Foru Komunitateko datuak erabiliz landu da.
Euskal Herria Europako eskualdeekin alderatuta, erregai fosilen mendekotasun handienetakoa duena da, kontsumitzen duen energiaren %79 petrolioak eta gasak osatzen dute. Ikerketak proposatutako trantsizio-ereduak energia-kontsumoa %51 murriztea aurreikusten du, sektoreka neurriak hartuz, hala nola, energiaren transformazioan %80ko murrizketa, garraioan %61ekoa, industrian %30ekoa eta etxebizitzen kontsumo termikoan %50ekoa.
Horretarako, energia berriztagarriaren ekoizpena %386 handitu beharko litzateke, 37 GW-ko potentzia instalatuz, teilatuetan eta lurzoru ez-produktiboetan parke eolikoak eta fotovoltaikoak ezarriz. Gainera, energiaren %65 publikoa izatea proposatzen da, aurrekontu nazionalaren %2,6 bideratuz 2050era arte.
Ikerlariek azpimarratzen dute trantsizio energetikoa ez litzatekeela justua publikoa eta berriztagarria ez balitz. Horrek berme publiko demokratiko eta justuak ezartzea eskatuko luke, lurraldearen ehun sozioekologikoa babesteko eta enpresen lurrak eskuratzeko joerari aurre egiteko.
LAB sindikatuak eredu energetiko berri bat sortzeko beharra ikusi zuen, eta EHU eta BC3k bat egin dute ahalegin horrekin. Orain, gizartearen trantsizio energetikoa nola bultzatu eztabaidatzeko unea dela adierazi dute, bai enpresa mailan, bai erakunde publikoetatik eta norbanakoen aldetik.
