Larreineta funikularrak bere mendeurrena ospatuko du irail osoan zehar, Euskotren eta hainbat erakundek antolatutako ekitaldi kultural, dibulgatibo eta jaien bidez. Bizkaiko zona mineraren garapenean eragin zuen garraio historiko honek, gaur egun ere bizirik dirau, herritarrentzat zein bisitarientzat.
Eusko Jaurlaritzako Movilidad Sostenible eta Turismo, Comercio y Consumo sailak, Bizkaiko Foru Aldundiko Transportes, Movilidad y Turismo saila eta Trapagaraneko Udala elkarlanean aritu dira ospakizun programa hau antolatzen. Egitarauak liburu eta komiki oroigarri bat argitaratzea, erakusketa ibiltari bat eta herritarrei zuzendutako jai egun bat biltzen ditu, besteak beste.
Inaugurazioa 1926ko irailaren 24an izan zen, eta ordutik hona, funikularrak Larreineta eta La Arboleda udalerriaren goialdea haranarekin lotzen ditu. Europan parekorik ez duen plataforma horizontal berezi honek, ordubete eta erdiko bidaia hamar minututan egiteko aukera eman zuen, langileak, salgaiak eta ibilgailu astunak garraiatuz.
2014an Kultura Interesdun Deklaratua, funikularrak mugikortasun jasangarriaren zutabe izaten jarraitzen du. Aurten, mendeurrenean, Euskotren-ek kabinen eraberritze integrala burutu du, erosotasun eta irisgarritasun handiagoa eskainiz. Horrez gain, geltokietako argazki historikoen erakusketa iraunkorra zabalduko da eta ikusmen-urritasuna dutenentzako maketa tiflografiko bat instalatuko da, turismo inklusiboaren erreferente gisa sendotuz.
Irailaren 14tik 21era, ‘De Bizkaia de toda la vida’ erakusketa ibiltaria Plaza Llanon (Trapagaran) bisita daiteke. Hilaren 15ean, Trapagaraneko Olaso Jauregian, liburu ilustratuaren eta komiki oroigarriaren inguruko hitzaldia izango da, bertako diseinatzaile Amaia Ballesterosen ilustrazioekin. Bi argitalpenak Juanjo Olaizola, Museo Vasco del Ferrocarril-eko zuzendariak koordinatu ditu.
Irailaren 19an, larunbatean, 100. Urteurrenaren Festa Nagusia ospatuko da egun osoan zehar, Plaza Lauaxeta (Trapagaran), Larreineta eta La Arboleda artean banatuta. Egun horretan funikularraren ohiko zerbitzua indartuko da. Irailaren 26an, berriz, jardunaldi bat izango da Trapagaranen, koraleen emanaldiak, Pilar Zurroren errezitaldi bat eta Danetarako Danok Dantza Taldea-ren alarde batekin.
Urtean zehar beste ekimen batzuk ere egin dira, hala nola Correos-en zigilu oroigarri bat sortzea eta erakusketa iraunkorrak jartzea. Gainera, uztailean mendi martxa bat egin zen, ehun pertsona baino gehiagorekin. Susana García Chueca, Mugikortasun Jasangarriaren kontseilaria eta Euskotrenen presidentea, nabarmendu du funikularra "gizartearen eta lurraldearen kohesioa hobetzen duen garraio-baliabide baten adibide paradigmatikoa" dela.
Sonia Pérez Ezquerra, Bizkaiko Foru Aldundiko Garraio, Mugikortasun eta Turismoako diputatuak, azpimarratu du funikularra "Bizkaiko ondare bizia" dela, "garraioa, memoria eta turismoa lotzen dituen elementua, gure iragana etorkizunarekin konektatuta mantentzeko aukera ematen diguna".
Miguel Ángel Gómez Viar, Trapagaraneko alkateak, erakundeen arteko lankidetzaren emaitza gisa nabarmendu du funikularraren balioa, "inoiz egin den bezala" jarriz, "bere jatorri sozial eta langiletik hasi eta bere balio turistiko, ludiko eta, ehun urte geroago, gure herriaren beheko eta goi aldea lotzeko balioan".
Irailaren 19ko ospakizun eguna tradizioa, gastronomia, familia-jarduerak, musika eta teknologia uztartuko ditu, hainbat agertokitan banatuta: Plaza Lauaxeta (Trapagaran), Larreineta eta La Arboleda.
Plaza Lauaxetan, 11:00etatik 18:00etara, 360ºko Areto Murgiltzailea egongo da, Bizkaiaren eta bere industria-iraganaren inguruko proiekzioekin. Gainera, barrenadoreen erakustaldia, meatzaritza-jokoak, gastronomia solidarioa eta mineralen tailerrak izango dira. Larreineta eta La Arboledan, bisita gidatuak egingo dira funikularrean eta meategietan zehar, baita meatzaritza-gastronomia eta OXABI taldearen kontzertua ere. Amaitzeko, videomapping ikuskizuna izango da Larreineta geltokiaren fatxadan.
Areto Murgiltzaileko eta Iron River bisita gidatuetako parte hartzeko, aurrez izena eman beharko da www.100larreineta.eus helbidean.
