Foruen abolizioa ez zen une bakar batean gertatu, baizik eta hainbat etapatan garatu zen prozesu luze baten ondorio izan zen. 1839an hasi zen, eta 1841ean areagotu zen, Esparteroren dekretuaren bidez. Azkenik, 1876 eta 1877 artean amaitu zen, gerra karlisten osteko testuinguruan.

Garai hartako pertsonaia garrantzitsuenetako bat Antonio Cánovas del Castillo izan zen, euskal foruen aurkari nagusitzat hartua. Bere politikak funtsezkoak izan ziren foru sistema desegiteko. Bere aurkari nagusia, berriz, Manuel Mª de Gortázar y Munibe izan zen, Bizkaiko Aldizkako Diputazioko presidente gisa, Cánovasen aurrean foruen defentsan aritu zena.

Gertaera horiek gerra karlisten osteko testuinguruan gertatu ziren. Bilbo, adibidez, 1874an bonbardatu zuten, eta foru krisia gerraosteko egoera zail horretan garatu zen. Cánovasek Alfontso XII.aren alde borrokatu zirenak “konpentsatu” nahi izan zituen, eta horrek foruen aurkako neurriak indartu zituen.

Fidel de Sagarminaga, abokatu, kazetari eta historialari bilbotarra, 1876an Diputatu Nagusi izan zen. Bizkaiko intransigentziaren buru izan zen eta Euskal-Erria Elkartea sortu zuen, geroko euskal nazionalismoaren aurrekari argia izan zena.