Bilboko aireportuan, Loiu n, 14 hegazkinek lo egiten dute ia urte osoan, eta udan gehiago izaten dira. Gauero itzultzen dira habiara atseden hartzera, ordu batzuk besterik ez bada ere, bidaiariak eramaten eta ekartzen gelditu ez diren egun frenetiko baten ondoren. Mekanikarien zaintzapean jartzeko unea da. Hegazkinak oso goiz itzultzen dira airera, ia beti egunsentian. Baina lehen argiak baino lehen, hegaldi-laguntzaileak eta pilotuak iristen dira metalezko txori horiei giza aurpegia jartzeko. 400 profesional baino gehiago, gehienak bizkaitarrak, etenik gabeko erritmoan lan egiten dute, beti erlojuaren aurka, Bilbok Europako hiri nagusiekin aire-konexio azkar eta eraginkorra izan dezan. Erreportaje hau Loiun basea duten hegazkinetako baten eta haren tripulazioaren eguneroko bizitzaren berri ematen du.
EC-LUO matrikula du eta Vueling konpainiarena da. 180 bidaiarirentzako edukiera duen Airbus 320 bat da eta agian Loiun gaua pasatzen duten hegazkinetan bilbotarrena da. Arrazoi berezi batengatik: aluminiozko azala estaltzen duen binilo zuri-gorriagatik. Goizeko seiak eta hamar dira 'La Paloma'n, eta iluntasunak oraindik ez digu uzten Athletic en armarria bereizten. Hegazkinak noizean behin futbolariak garraiatzen ditu, baina gainerako egunetan ohiko linea-hegazkin bat gehiago da. «Diseinu honekin, aireportu gehienetan begirada askoren erdigune sentitzen gara», azaldu du Dani Sánchez Alea k. 47 urteko asturiar hau, Erandio n bizi dena, gure komandantea izango da.
Dani gaur bere taldea izango denarekin elkartzen da. Enrique Iglesias, A Coruña koa, kopilotu lanetan arituko da. Leire Uribarri, Mungia koa, izango da sobrekargua. Eta tripulazioa hegaldi-laguntzaileekin (abiazioaren argotean TCP gisa ezagunak) osatzen da: Gaizkane Puente, Andrea Marín eta Aida Pérez.
Seirak ongi etorriko briefing ean elkartzen dira. Cristina ren lurreko laguntza dute, giza taldea osorik dagoela egiaztatzeaz arduratzen dena. «Norbait gaixotzen bada edo arrazoiren batengatik atzeratzen bada, beti dugu Loiutik 60 minutu baino gutxiagora guardia lokalizatuan dagoen ordezko bat», azaldu du. Helburua hegazkina ahalik eta denbora gutxien geldirik egotea da. Lurrean gelditutako hegazkin bat hondamendia delako. Airelineak milaka euro galtzen ditu alferrik galtzen den ordu bakoitzeko. Airbus 320 batek 100 milioi euro balio ditzake. Inbertsio handia dago amortizatzeko. Eta gero kalte-ordainen gaia dago. Konpainiaren erruz hegaldia bi ordu baino gehiago atzeratzen bada, 250 euro ordaindu behar zaizkio bidaiari bakoitzari. Kontuak eginez gero, 50.000 inguru dira aireratze bakoitzeko.
«Denok ondo al gaude, animoz eta hegan egiteko moduan?». Pilotu batek beti egiten duen lehen galdera da. «Garrantzitsua da, goian erantzukizun handia dugulako eta %100ean egon behar dugulako». Hurrengo gauza eguneko hegaldi-plana azaltzea da. Gaur lau salto egingo ditugu tripulazio honekin. «Lisboa ra goaz eta itzuli. Eta gero Alicante ra eta itzuli», iragarri du Dani k. Baina hegazkina ez da hor geldituko. Arratsaldean Loiun talde aldaketa bat egongo da eta Athleticen 'Airbus'a Milán erantz abiatuko da. Italiako hirian lur hartu ondoren, azkenean etxera itzuliko da lo egitera. Ia 4.000 kilometro izango dira. Atseden ordu batzuk besterik ez dira izango, dena berriro hasi aurretik. Horrela, urteko 365 egunetan. «Hau ez da inoiz gelditzen. Hegazkin bat ikuskapen berezi bat jasaten duenean bakarrik gelditzen da. Eta, kasu horretan, beste hegazkin bat bidaltzen digute».
Briefingak eguraldiaren errepasoa ere barne hartzen du. «Gaur ez da hego haizerik izango Loiu n». Tripulazioak arnasa hartzen du. «Niri ez zait axola egun horietan hegan egiteak. Konplikatua da baina ohituta gaude, nahiz eta ulertzen dudan bidaiarientzat deserosoa dela», baloratu du komandanteak. Azken argibideak hegazkinaren kabinara sartzeko aukera ematen duen gako-hitzarekin du zerikusia. Segurtasun-babes bat da, Torres Gemelas en atentatuaz geroztik hedatu dena.
Bilera amaitu eta egiaztapenen unea iristen da. Kabinako tripulatzaileek segurtasun-materiala berrikusten dute. Orga eta cateringa egiaztatzen dituzte. Txartel-irakurgailuak onartzen dituzten telefono mugikorrak ere bai. Energia izugarria erakusten dute. Hegazkinaren txoko estu bakoitzean erraztasunez mugitzen dira. Leire, Gaizkane, Aida eta Andrea ren buruan, buruz dakiten zerrenda bat errepikatzen da.
Dani k txaleko islatzailea jantzi eta pistara jaisten da. Hegazkinaren ikuskapen bisuala egiteko unea da. Egunsentia da. 320aren turbina erraldoian sartzen du burua. Pitzadurarik edo motorra egoera onean ez dagoela adierazten duen zantzurik bilatzen du. Gero lurrari begiratzen dio. «Batez ere olio-ihesik edo beste likidorik ez dagoela eta kable edo mahukarik konektatuta ez dagoela ziurtatzen duzu». Dena zuzen dago.
Ez dago denbora gehiagorako. Lisboa rako lehen bidaiariak hegazkinera igotzen dira. Ontziratzeak ia ordu erdi irauten du. Eta oso modu ordenatuan egiten da. Hegaldi-laguntzaileak arduratzen dira bidaiariren batek pasabidea blokeatu ez dezan, adibidez, ekipajea konpartimentuetan jarri ezin duelako. Pertsona bakar batek beste 179entzat botila-lepo jasanezina sor dezake. «Gaurkoa bezalako etengabeko errotazioak egiten dituen hegazkin baten sekretu handia salto bakoitzean puntual joaten saiatzea da», azaldu du Leire k. «Lehen aireratzean atzerapenak pilatzen hasten bazara, gauzak pilatu eta okerrera egin dezakete egun osoan zehar. Horregatik da garrantzitsua lehen minututik orduan joatea».
Eguneko lehen misioa oso ondo doa. 07:42an aireratzen gara. Aurreikusitakoa baino 7 minutu geroago da, baina Dani k eta Enrique k hegaldian berreskuratzen dute denbora. Eta helmugara 19 minutu lehenago iristen gara. Arnasa hartzeko unea. Tripulazioak Leire k ekarritako gozoki batzuk jaten ditu. Zoriondu egiten dute. Gaur 39 urte bete ditu. Taldeak irribarre egiten du. Zoriontsu ikusten dira. «Nire lana maite dut. Gaur 10 eguneko atsedenaldiaren ondoren nator eta itzultzeko irrikan nengoen», dio pilotuak.
«Egiten duguna oso bokazionala da», argudiatu du Gaizkane k. Leioa n bizi den profesional honek bere ibilbide profesionalean izan duen oroitzapen onena kontatzen du. «Gizon bat ogitarteko batekin ito zen eta urdintzen hasi zen. Ez zuen arnasten. Beste lankide batek eta biok altxatzea eta Heimlich maniobra egitea lortu genuen, janaria bota zuen arte. Itotzea eragotzi genuen, seguruenik. Oso ondo sentitu nintzen».
Abiadura bizian, laguntzaileek eserlekuak garbitzen dituzte. Lisboa-Bilbao hegaldiko lehen bidaiariak ontziratzen hasten dira. Liturgia errepikatzen da: segurtasun-neurrien erakustaldia, gerrikoak lotuta eta airera. 13 minutuko atzerapenarekin irteten gara. Baina zeruan erlojua berriro irabazten dugu. Loiu n lur hartzen dugu 8 minutu lehenago.
Gauzak ondo doaz. Eta hori hegaldi guztietan zerbait berezia gertatzen dela. Goizeko lehen saltoan, bidaiari batzuk apur bat alai zeuden Jon Kortajarena modeloa eta bere haurra bidaiatzen ari zirelako. Eta orain Alicante ra eramaten gaituen saltoan, begirada asko erakartzen dituen txakur gidari erraldoi bat dago. Leire bereziki adi dago egoera horiei. «Gure lanaren parte da, bidaiariari lasaitasuna ematea eta laguntza eskaintzea».
Aireratze berria. Oraingoan Levanteko kostalderantz. Denbora oso azkar pasatzen da airean. Enrique zerbait jaten saiatzen da Dani agintean dagoen bitartean. Pilotuek beti menu desberdina eta ordu desberdinean jaten dute. «Balizko intoxikazio bat prebenitzeko da». Laster Mediterraneoko argia ikusten dute. «Ibilbide eta aireportu oso politak daude, egin berri dugun Lisboa rako hurbilketa edo Barcelona koa bezalakoak». Loiu ra itzultzean (orduan ere), tripulazioak bere eguna amaitzen du. Baina Athleticen 'Airbus'a ez da gelditzen. Talde berri batek Milán era eramango du, azkenean 22:13an Bilbora itzultzeko. Gauez jada. 6 salto, 3.847 kilometro eginak eta 1.052 bidaiari garraiatuak izan dira. Bihar egun berri bat eta beste zortzi salto espero dira (Sevilla ra bi bisita, Oporto eta Barcelona).
