Burmuina garatzeko bi zelula-mota behar direla dio ikerketa berriak

Zientzialariek hamarkadetan zehar izan duten ideia nagusia zalantzan jarri du Nature Neuroscience aldizkarian argitaratutako azterlan batek.

Irudi generiko bat burmuinaren garapena irudikatzen duena, bi zelula mota desberdin elkartuz.
AA

Irudi generiko bat burmuinaren garapena irudikatzen duena, bi zelula mota desberdin elkartuz.

Burmuinaren garapenari buruzko ikerketa berri batek argitaratu duenez, bi zelula-mota desberdin behar dira burmuinaren zati desberdinak garatzeko, aurretik uste zen bezala zelula bakar batetik abiatu beharrean.

Aspalditik zegoen zabalduta zientzialarien artean burmuin osoa jatorrizko zelula-mota bakar batetik abiatuta garatzen dela ideia. Hala ere, Nature Neuroscience aldizkarian argitaratutako ikerketa batek planteatu du bi zelula-mota desberdin behar direla horretarako, eta mota bakoitzak burmuinaren zati bat garatzen duela.
Ikerketaren arabera, zelula-mota aitzindari batetik erronbentzefaloa garatzen da, hau da, entzefaloaren zati bat. Atal hau funtsezkoa da funtzio oinarrizkoetarako, hala nola bihotzaren taupadak eta arnasketa erregulatzeko. Bestalde, beste zelula-mota batetik prosentzefaloa eta mesentzefaloa garatzen dira. Azken bi egitura horiek funtsezkoak dira, ikertzaileen arabera, arrazoiketa eta plangintza bezalako prozesu kognitiboetarako.

"Burmuinaren atal bat funtsezkoa da hainbat oinarrizko funtziotarako, eta bestea giltzarria da arrazoiketarako eta planifikaziorako"

Ikerlariaren arabera
Ikerlariek saguen enbrioiak erabili zituzten azterketa egiteko. Gainera, burmuina garatzeko modu hori eboluzioan noiz sortu zen jakiteko, hainbat animaliatan bilatu zituzten bi zelula-mota aitzindari horiek. Tximuetan, oiloetan, arraietan eta baita Saccoglossus kowalevskii itsas ornogabean ere aurkitu zituzten.
Gizakiaren eta itsas ornogabe horren arteko arbaso komun bat topatzeko, 550 milioi urte egin behar dira atzera eboluzioan. Horrek iradokitzen du garunaren jatorri bikoitzeko garapen-prozesu hori eboluzioan mantendu egin zela denbora horretan guztian eta animalia askoren artean partekatua izan zela.

"Ikerketak gaixotasun neurodegeneratiboak hobeto ulertzen lagundu dezake"

Ikerlariaren arabera
Ikerketa honek aplikazio praktikoak ere izan ditzake. Izan ere, ikertzaileek lortu dute zelula ametatik abiatuta erronbentzefaloko neuronak haztea. Horrek lagun dezake gaixotasun neurodegeneratiboak, hala nola alboko esklerosi amiotrofikoa eta Werdnig-Hoffmann-en eritasuna, hobeto ulertzen.
Iturri ofizialaren informazioan oinarritutako edukia: Zientzia.eus (Fundacion Elhuyar) (24/09/2026)