Herrietako jaiak hasiera batean txupinazoarekin edo jaitsierarekin hasten dira sarri Debagoienean. Hala ere, jaiak irauten duen bitartean, musikak egunak girotzen ditu, kalejiretan, kontzertuetan zein taberna eta txosnetan ezinbesteko elementu bihurtuz. Musika popularrak ere badu bere lekua, eta jai horietarako propio sortutako kantuak, festetako une bereziak alaitzen dituztenak, gero eta ugariagoak dira. Herritarrek sortuak izan daitezke, eta horiek bildu ditu Puntua aldizkariak.
Bergaran, aita-semeek sortutako doinuek dute garrantzia. Miguel Gonzalez Bastida eta Alfredo Gonzalez Chirlaque musikariak, musikari lotutako familia baten ondorengoak, izan dira jaietarako doinu gehien sortu dituzten egileak. Gonzalez Bastidak Bitorianatxoren jaitsierako "Pobres y alegres" (50eko hamarkada), Nagasaki 1597 (1963) eta San Martin jaietako estanpak sortu zituen. Gonzalez Chirlaquek, berriz, sanmartinetako danborradako doinuak eta Bergarako ereserkia (1994) konposatu ditu.
Gonzalez Chirlaquerentzat, Bergarak "sekulako altxorra" du musika popularrari dagokionez. "Pobres y alegres" kantuak, jaiak hasteko aproposa dela azaldu du, sinplea, polita eta gogoratzeko erraza delako.
Elgetan, Gonzalez Chirlaquek berak sortutako Elgetako ereserkia (1993) abesten dute hilero egiten duten kantu-jiran eta festetan. Ia "Alaiak" kantu tailerreko kideek abestuko dituzte.
Eskoriatzan, Juan Carlos Irizarrek eta Jose Aranburuzabala Trankil-ek sortutako ereserkia (1988) jotzen du Musika Bandak txupinazoaren ondoren. Ia "Alaiak" kantu tailerreko kideek abestuko dituzte.
Arrasaten, sanjuanetarako Errementari dantza (1993) doinua Jose Ramon Vitoriak konposatu zuen, eta Jon Iñaki Izarzelaiak jarri zizkion hitzak. Santamasetarako, berriz, Txerri dantza (1991) ere haiena da. Izarzelaiak azaldu duenez, "Arrasate burdinarekin lotutako herria izanik, herensugea, sua eta elementu horiek jaia pizteko" erabili zituen Errementari dantza-ko kopletan.
Antzuolan, Ion Gurutz Biteri musikariak sortutako martxa berria du Alardeak. Gainera, Alfredo Gonzalez Chirlaquek ere konposatu zuen martxa bat Mairu erregearen uneerako eta Alardearen kantu bera.
Oñatin, Antonino eta Inazio Ibarrondo aita-semeek sortutako bost pieza berezi jotzen dira San Migel jaietako danborradetan. Horien artean, "Desperta juventud", "Desde Udana a Zubillaga" eta "Mirentxu jota" Antoninorenak dira, eta "Larraingain" eta "Pedro Mari" Inaxiorenak.
Aramaioko sanmartinetan, 50 urteren ostean, danborrada berreskuratuko dute. Bertako ikasleek San Sebastian martxa-ren bertsoak egokitu dituzte, eta "Alaiak" kantu tailerreko kideek abestuko dituzte.
Testuinguru honetan, hainbat musikari eta konpositore nabarmendu dira Debagoienean, hala nola Juan Carlos Irizar (1951-2021), Jose Ramon Vitoria (Arrasate, 1961), Miguel Gonzalez Bastida (Bergara, 1920-2013) eta Alfredo Gonzalez Chirlaque (Bergara, 1956) aita-semeak, eta Antonino Ibarrondo (Oñati, 1914-1985) eta Iñaxio Ibarrondo (Oñati, 1942) aita-semeak.
