2013an argitaratutako liburu batek, Jokin Zaitegiren ekarpenak euskal curriculumean aztertzen dituenak, haren figura berreskuratu du. Ikerketa horren arabera, Zaitegi ez zen soilik itzultzaile bat izan, baizik eta euskal kulturaren berpizkundearen oinarri nagusietako bat, garai zail batean euskara eta euskal kultura sustatzeko egindako ahaleginengatik.

Ikerketak azpimarratzen duenez, Zaitegik bizitza zaila izan zuen, unibertsitateko irakasle, Guatemalako apaiz eta Euzko gogoa aldizkariko zuzendari gisa. Aldizkari hori, gainera, bere diruarekin finantzatu zuen. Nahiz eta Guatemalan ekonomikoki ondo egon, zazpi urteren buruan itzuli zen, dirurik gabe, Euskal Herrian euskal kulturaren alde lan egiteko.

1956ko Parisko Euskal Kongresuan, Zaitegik euskal unibertsitate baten beharraren inguruko diskurtso garrantzitsu bat eman zuen. Haren hitzek, ezizen batekin esanak, mugimendu oso bat sortu zuten euskal kulturaren alde. Kongresu horretatik abiatuta, hainbat ekimen txiki sortu ziren, hala nola ipuinak argitaratzea eta inprenta bat erosteko ahaleginak, Venezuelako dirua erabiliz.

Ikerketaren egileak adierazi duenez, Zaitegi itzultzaile hutsa baino askoz gehiago izan zen. Ekintzailea izan zen, Euzko gogoa aldizkariaren sortzailea, Kultura batzordea sortzen parte hartu zuen, euskal unibertsitaterako lehen urratsak eman zituen eta euskara batzearen aldeko mugimenduan aktiboki aritu zen. Mugimendu horiek guztiak gerora euskal berpizkunde gisa ezagutuko zena osatu zuten.

Gaur egungo egoerari dagokionez, ikerketak dio euskara babestuta egongo dela Zaitegik defendatzen zuen Ikastetxe Nagusia sortzen denean, eta ez gaur egungo ustezko Euskal Herriko Unibertsitatearekin. Zaitegiren lana eta ikuspegia funtsezko erreferente dira euskararen eta hezkuntzaren etorkizunerako.