Jubilatuen zentroetan diru kantitate sinbolikoekin bingoan aritzea baimendu edo debekatu behar den eztabaida Eusko Legebiltzarrean da jada. Joan den martxoan, Ertzaintza Santutxuko jubilatuen etxe batean agertu zen, 20 zentimoko kartonekin jokatzea debekatzera. Inguruko joko-areto batek jarritako salaketaren ondorioz gertatu zen esku-hartze hori, eta egungo Euskal Autonomia Erkidegoko Jokoen Legearen arabera arau-hauste larritzat jotakoagatik 60.000 eurorainoko isunak ezartzeko abisuarekin batera etorri zen.

Gertaera horren harira, Eusko Alderdi Popularrak, Euzko Alderdi Jeltzalearen, Euskadiko Alderdi Sozialistaren eta Voxen babesarekin, praktika horiek arautzeko lege erreforma bat bultzatu du. Izapidetzea aurrera doan bitartean, Ganberak inplikatutako alderdien agerraldiak hartu ditu, jarduera sozial oso errotua baina egoera legal zehatz batean aurkitzen denari buruzko ikuspegi kontrajarriak azaltzeko.

Euskadiko Bingotarako Elkartearen bozeramaileak, Pedro Jiménez, salatu duenez, diruarekin jokatzea baimentzea, sinbolikoa izan arren, "lehia desleala" da. Azaldu duenez, araututako bingoaren sektoreak izugarrizko murrizketa izan du azken urteetan, Euskadin 30etik 14ra jaitsiz areto kopurua, eta gaur egun 300 eta 400 pertsona artean enplegatzen dituzte. Arazoa, dioenez, helburu bera dutela da: adineko jendea. "Bezero bera eta bakarra dugu, txikiei ez zaie bingoa gustatzen", adierazi du.

Jiménezek azpimarratu du ez daudela bingoaren aurka jarduera sozial gisa, baldin eta dirurik tartean ez badago. "Zer alde daukat niretzat 20 zentimoz edo 20 zentimorik gabe tachatzeak? Hori da ulertzen ez duguna", adierazi du, eta iradoki du sariak "merienda edo sandwich" izan daitezkeela. Elkarteak defendatzen du diruarekin jokatzeak "profesional" esparruan egon behar duela, segurtasun araudi guztiak betetzen dituen esparruan, eta ohartarazten du legea malgutuz gero, praktika hori beste kolektibo batzuetara, hala nola "kirol klubetara", zabaltzeko arriskua dagoela. "Meloi hori irekitzeak arazoak ekarriko dizkigu", esan du.

Las Cuatro Torres adinekoen elkarteak ikuspegi guztiz desberdina eskaintzen du. Beraien ustez, diru kopuru txiki hori da partidei emozioa ematen diena. Defendatzen dute bingoa zentroetan funtsezko jarduera soziala dela, eta 20 zentimoko sinbolikoak interes eta adiskidetasuna mantentzen dituen "txinparta" direla. "Behar ditugu zuk hondatu dizkizudan 20 zentimoak, txinparta hori behar dugu, horrelakoak gara", argudiatu du Carlos Matías, haien ordezkariak.

Gogorarazten dute jubilatuen etxeetan "denak direla familia" eta elkar ezagutzen dutela, partiden erregistroa eginez eta edozein arazo lehenik eta behin konpontzen dutela. Beraien ustez, autokudeatu dezakete eta jokatzen den kopurua txikiegia da benetako arriskua suposatzeko. Santutxuko zentroko presidentea, Iluminada Rosa Raimundo, ohartarazi die parlamentariei, urteak beteko dituztela gogoraraziz, "errorea" litzatekeela bingoa debekatzea. "60.000 euroko isuna 20 zentimogatik? Non daukagu diru hori? Harrituta geratu naiz."

Eusko Jaurlaritzak enkargatutako Euskal Jokoen Behatokiaren azterlan batek fenomenoaren tamaina erakusten du. Santutxuko gertakariaren aurretik, Euskadiko jubilatuen zentroen hamarretik sei (%60) "bingoan aritzea" zuten, baina orain ia erdiak dira. "%13k utzi dio jokatzen isunen beldurrez, eta eragina handiagoa izan da Bizkaian", azaldu du Iraide Fernándezi. Bingo soziala bereziki hedatuta dago Gipuzkoan, non adinekoen elkarteen %71k praktikatzen duen, Bizkaikoen %42ren eta Arabaarren %25aren aldean.

Ekonomiaren osagaia faktore erabakigarria da. Azterlan beraren arabera, adinekoen zentroen %71k diruarekin jokatzen du bingoan, batez beste asteko behin eta 5 euroko potearekin irabazlearentzat. Inkesta argia da: diruarekin jokatzea debekatuko balitz, elkarteetatik laurden hiru utziko liokete. Egoera honen aurrean, elkarte askok "argitasuna" eskatzen dute zer egin jakiteko.

Azkenik, Bizkaiko mendekotasunen arretan diharduen Gizakia Fundazioak bere gomendioak eman ditu erreformarako. Uste dute arauketa positiboa izan daitekeela behar bezala mugatzen bada, sozializazioaren onurak populazio honetan ludopatiaren arriskuak gainditzen baititu. Jarduera irabazi-asmorik gabeko eta helburu soziala duten erakundeetara mugatzea proposatzen dute, "txikikeria" saihesteko, sariak sinbolikoak izatea eta partidak noizbehinka izatea, "garuneko sari-sistema" etengabe ez aktibatzeko. Talde parlamentarioek dagoeneko aztertzen dituzten gomendioak, etorkizuneko legearen zuzenketetarako.