Irun ek aurrera jarraitzen du Antigua Aduana ren zaharberritze prozesuan, hiriko eraikin enblematiko eta historikoak Distrito Urbano Innovador bihurtzeko lanetan. Udaleko Tokiko Gobernu Batzarrak 7. eta 8. nabeen zaharberritze lanen kontratazioa onartu du. Lan horiek 2024ko martxoan hasitako deseskombro eta barneko elementuen eraispen lanekin eta 2025eko otsailean hasitako buru-eraikinaren zaharberritzearekin jarraitzen dute.
1,4 milioi eurotik gorako aurrekontua duen proiektuak, batez ere, aipatutako nabeen (7 eta 8) estalkiak, fatxadak eta egiturazko elementuak zaharberritzea aurreikusten du. Era berean, 3. eta 4. nabeetako zenbait elementu osagarriren zati bat eraitsiko da, berreskuratze lanetan oztopatzen baitute.
“"Jarraitzeko urratsak ematen ari gara eraikin historiko hau berreskuratzen. Hau izan zen hiriarentzat motor ekonomiko handi bat, eta laster berriro izango da, Vía Iruneko etorkizuneko Distrito Urbano Innovador gisa lortzen dugunean, biozientzien arloko proiektu estrategiko bat. Ez da soilik Antigua Aduana izan zena berreskuratzea, baizik eta Irunentzat berriro ordezkatzea nahi dugun hori bilakatzea: jarduera, lan aukerak eta etorkizuna."
Aurreikusitako jarduketa nagusien artean, estalkien zaharberritzea dago, eraikinen iragazgaiztasuna bermatuko duten soluzio berriekin, egoera onean dauden metalezko egiturak kontserbatuz eta egokituz; fatxaden berreskuratzea eta kontserbazioa hobetzeko tratamenduak aplikatzea; egiturazko elementuen konponketa; zaharberritzean eragina duten osagarrizko eraispenak; eta oinarrizko instalazioen hobekuntza, hala nola euri-uren bilketa sarearen edo argiztapen orokorraren instalazioa.
Halaber, behin-behineko itxiturak egingo dira leiho eta sarbideetako hutsuneetan, eraikinen barrualdea eguraldi txarretatik babesteko eta horrela bere narriadura saihesteko. Egungo jarduketek eraikinen kontserbazioa eta babesa bermatu ahal izateko planteatu da proiektua, etorkizuneko esku-hartzeak baldintzatu gabe.
Antigua Aduanaren egokitzapena etenik gabeko prozesua da, 2023ko maiatzean hasi zena, Tokiko Gobernu Batzarrak Estatuko Administrazio Orokorretik higiezina eskuratzea onartu zuenean, 1,6 milioi eurotik gorako zenbatekoarekin. Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Agenda Urbana sailak emandako ia 5 milioi euroko dirulaguntzari esker, eraikin enblematiko honen zaharberritzeari ekin ahal izan zaio.
Zehazki, lan horiek Antigua Aduanari eta haren nabe gehigarriei eman nahi zaion erabileraren aurreko fase bat dira, eraikina "iHUB" inklusibo eta adimendun bihurtu nahi baita, hau da, eraikina Vía Iruneko Distrito Urbano Innovador ("iHUB") sortzeko estrategiaren zentro bihurtzea, berrikuntza, kohesio ekonomiko eta soziala, eta eraldaketa digital eta ekologikoaren premisekin diseinatua.
Iruneko Antigua Aduana eraikina Aduana kaleko 18. zenbakian kokatzen da, hirigunearen eta trenbide-geltokiko trenbide-plataformaren arteko mugan. Eraikina 1882ko urrian inauguratu zen eta erabilera izan zuen, zerbitzu-naben konfigurazio desberdinekin, 1993an itxi zen arte. Itxi ondoren, eraikinak abandonu eta degradazio fase bat hasi zuen, egungo egoera eragin duena.
Gaur egun, trenbide-ingurunea berreskuratzeko testuinguruan, Vía Irun proiektuaren barruan, antzinako aduanaren eraikin-multzoaren zaharberritzea funtsezko proiektu bat da, berreskuratutako trenbide-plataforma ugariren lurzatietan hiri-barruti berri bat antolatu eta garatzeko.
