Iruneko Kultura eta Sormen Zentroak (CBA) bere lehen urteurrena ospatu du irailaren 11n, inaugurazioaren ondoren hamabi hilabete igaro direla. Denbora tarte honetan, zentroak bere nortasun propioa eraiki du, kultur programazioa hartzeaz gain, sorkuntza, esperimentazio, topaketa eta parte-hartze aukerak eskainiz.
Nuria Alzaga, alkateordea eta Kulturako ordezkaria, nabarmendu duenez, "urtebete geroago, zaila da Irun imajinatzea CBA gabe. Irekierak hirirako izan duen garrantzia azaltzeko modurik onena da hori". Alzagak azpimarratu du CBA ez zela soilik jarduerak programatzeko eraikin bat izan nahi, baizik eta "gune bizi bat, non kultura erakutsi, sortu, pentsatu eta esperimentatu daitekeen, identitatea, topaketa eta hiria eraikitzeko modu bat baita kultura".
Lehen urte honetan, CBA k 66 proposamen bildu ditu: 26 arte eszenikoetan, 25 kontzertu, 7 zinema-proposamen, 2 erakusketa nagusi eta beste 6 KEOAren ingurukoak. Gainera, Geltoki programako topaketak, tokiko musikariekin egindako Jam Sessions eta zentroaren lan-ildoekin lotutako ekintzak ere egin dira.
Zentroaren nortasun-ezaugarrietako bat Irun go sortzaileen presentzia izan da. Guztira, 26 artista eta talde lokalek parte hartu dute programazioan, hiriko talentuari ikusgarritasuna, topaketa eta proiekzioa eskaintzeko bokazioari eutsiz. Alzagak adierazi duenez, "zifrek balantzea egiteko balio dute, baina ez dute azaltzen hemen gertatzen dena; hain da garrantzitsua zenbat jarduera egin ditugun, norbaitek hemen bere lana erakusteko, sortzeko edo beste artistekin topatzeko gunea aurkitu izana".
CBA ren lehen urteak hainbat espazio eta formatu garatu ditu, ideia berari jarraituz: kultura ez da eszenatoki batera edo erakusketa-areto batera iristen denean hasten, askoz lehenago baizik, atzean dauden ikerketa, esperimentazio, sorkuntza eta topaketa prozesuetan. Urteko bi erakusketa nagusiak ‘Jonbismo-Reencuentro’ (Jon Benet) eta ‘Vía Irun’ izan dira. Horrez gain, KEOAren tailerrek eta Ribera Bekek sorkuntza-prozesu berriak eta erakusketa-proposamenak ekarri dituzte.
Esperientzia horien artean, ‘Urak Darama’ (Bidasoko emakumeen memoriaren inguruko ikerketa-proiektua), ‘Través’ (komunitate-sorkuntza prozesu baten erakusketa) eta ‘Denboraren Makina’ (Estitxu Ortolaiz argazkilariak IAren bidez etorkizuneko Irun bati begirada bat eskainiz) nabarmentzen dira. Gainera, UKKE kolektiboak sortzaile lokalekin mahai-inguru bat antolatu zuen sorkuntza-prozesuen inguruan, eta ‘Ertzetatik’ ekimenak, Bitamine ren 15. urteurrenarekin bat eginez, pentsamendua, praktika garaikideak eta esperientzia profesionalak bildu zituen.
ARTOTEKA plataforma, arte garaikidea zabaltzeko eta bitartekaritza artistikoa egiteko, ere garatu da. Hamar artistaren lanak erakutsi ditu eta bitartekaritza-ekintzak egin ditu. IrekiART, berriz, esperimentazioa, topaketa eta kultura-proposamenak sustatzeko gune gisa finkatu da, batez ere gazteei zuzendutako proiektuekin.
CBA k programazio-formatu berriekin esperimentatu du. Irun Zuzenean aretoak musika eta zuzeneko beste proposamen batzuei eskainitako programazio espezifikoa hartu du. Bestalde, Geltoki k kultur munduko pertsonekin topaketa hurbilak proposatu ditu, hala nola Janus Lester, María Martín, Jabier Muguruza eta Zuhaitz Gurrutxaga. Gainera, EKICC programa, kultura eta sormen industriekin lotutako proiektu profesionalak bultzatzeko, ere hartu du zentroak.
Lehen urteurren honek proiektu baten balorazioa egiteko aukera ematen du. "Esperimentatu, ikasi eta komunitate bat eraikitzen hasi gara CBAren inguruan", adierazi du Alzagak. "Guneak eta formatuak probatu ditugu, baina baita ikusgarriagoa ez den zerbait ere: publikoen, sortzaileen, erakundeen eta kultura-eragileen artean harremanak nola sortu. Hori da sakontzen jarraitu nahi dugun ildoa".
Altzagak azpimarratu du proiektua ez dagoela amaituta, "bizirik dagoela, ibilbide bat duela eta oraindik aukera asko dituela garatzeko". Zentroak bigarren urtea aurreikusten du publikoak zabaltzeko, sorkuntza-prozesu berriak laguntzeko eta artisten, herritarren eta kultura-eragileen arteko konexioak indartzeko helburuarekin.
"Urduritasun gehiagok CBA hurbileko eta eguneroko leku gisa senti dezaten nahi dugu", esan du Alzagak. "Kulturaz gozatzeko lekua izateaz gain, ideiak, elkarrizketak, lankidetzak eta proiektu berriak sor daitezkeen lekua ere izan dadin. Eta espazio hau berezi egiten duena sakontzen jarraitu nahi dugu: hemen kultura ez da soilik erakusten; sortu, pentsatu eta partekatzen da".
