Arteako Udalak 2021ean hasitako PGOUren (Hiri Antolamenduko Plan Orokorra) prozesua amaitzear du. Dokumentua Eusko Jaurlaritzari eta Bizkaiko Aldundiari igorriko zaie uztailaren erdialdean, eta alkateak, Gorka Beitiak, azaldu duenez, ohiko prozesuen barruan 2027rako indarrean egotea espero dute.
Plan berri honek 138 etxebizitza berri sortzea aurreikusten du, eta udalerriko biztanleriaren hazkunde moderatua aurreikusten du, egungo 752 biztanletik 1.000 ingurura bi hamarkadatan.
Hiritek enpresak egin du proiektua, Bizkaiko Aldundiak %100ean finantzatua (220.000 euro inguru). 2022an aurkezpen bat eta hiritarrekin hiru bilera sektorial egin ziren, eta ondoren idazketa prozesua hasi zen. Alkateak adierazi duenez, auzoak ez dira arauen barruan sartzen, landa-eremutzat kalifikatuta daudelako, eta beraz, soilik hirigunean eraikiko da.
Joan den urteko otsaila eta ekainaren artean alegazioak aurkezteko epea zabalik egon zen. Guztira 34 aurkeztu ziren, eta gehienak onartu egin ziren. Horietatik lau baso-eremuetatik landa-eremuetara aldatzeko bideratuta zeuden, ustiapen abeltzainentzat, sektore agrariari bultzada emateko.
Artean, 2002ko arau subsidiarioak ziren indarrean, baina 2025ean eten ziren, eta ordutik ez da obra nagusirako baimenik eman. Aurreko planak 240 etxebizitza aurreikusten zituen, baina hamar baino ez ziren egin, batez ere 2008ko krisiaren ondorioz.
Planaren barruan, gehienbat hiriguneko hutsuneak beteko dira. Errotabarri sektorean espazio berri bat sortuko da soilik, non 75 bat etxebizitza eraikiko diren. Horietatik 20 alokairu sozialerako izango dira, gazteen emantzipazioa errazteko, nahiz eta 35era igotzen saiatzen ari diren. Gaur egun, Artean etxebizitzaren batez besteko prezioa 900 euro/m² ingurukoa da, eta alokairua 720 euro/hileko.
Gazteek bertan geratzea errazteko beste aukera bat baserriak zatitzea da. Orain arte 240 m² izan behar zituen, eta 160 m²ra jaitsi da, sarrera independenteak dituzten bi zati sortzeko aukera emanez.
Industri poligonoko zabalkundea ere aurreikusten da, %100eko edukierara iritsi baita eta beste enpresa batzuek bertara joateko eskaria baitute. Besteak beste, zentroaren inguruan ""berde gune"" bat sortuko da, lurzorua erabilera sozialerako kalifikatuz, eta beste partzela batean ere gauza bera egingo da, non enpresari batek egoitza bat eraikitzeko asmoa duen.
