Ekitaldi xume baina hunkigarri honek Nafarroako Etorbidearen esanahia berreskuratu du. Jatorrian, kale horrek Errepublikaren Etorbidea izena zuen 1931ko uztailaren 21etik 1936ko abuztuaren 21era bitartean. Geroago, Bigarren Errepublikan demokratikoki aukeratutako korporazioa kendu zuen korporazio fakziosoak Nafarroako Tertzioko Etorbidea izena jarri zion, herria okupatu zuten tropa kolpistei eskerrak emateko.
Izenaren berreskurapen hau Tolosako Foro Errepublikanoaren lanaren eta bultzadaren emaitza izan da, eta Udal Korporazio osoaren adostasuna izan du. Gertaera honek herrietako espazio publikoaren memoriaren eta esanahiaren garrantziari buruzko gogoetak bultzatu ditu.
Berreskuratzeek ez ahazten lagundu behar digute, baina baita errepika ez dadin ere. Eta, bide horretan, ezinbestekoa da biktima guztiak aitortu eta duintzea, indarkeria eta giza eskubideen urraketa guztiak argi eta salbuespenik gabe baztertzea, memoria hori espazio publikoan zintzotasunez eta partekatuta integratuz.
Tolosak, herrialdeko beste leku batzuetan bezala, azken hamarkadetako indarkeria politikoaren biktimen minak zeharkatutako memoria hurbilago eta deserosoago hori du. Oraindik lan asko dago egiteko zentzu horretan, eta minaren geografia propioari heldu behar zaio, memoria horri gure kale eta plazetan dagokion espazio fisikoa emanez, Donostia bezalako beste hiri batzuek egindako bidearen antzekoa eginez, bakearen eta giza eskubideen kulturaren aldeko apustu pedagogiko eta zibiko gisa.
