Adam Laamirni (Tolosa, 1996) eta Leire Romero (Ibarra, 1999) militanteek parte hartu dute 'Munstroak sortzen direnean' dokumentalaren ekoizpenean. Ikus-entzunezko piezak gaur egungo faxismoa eta borroka antifaxista aztertzen ditu, eta larunbatean, maiatzaren 23an, proiektatuko dute 11:00etan, Tolosako kultur etxean. Bi sortzaileek azaldu dute dokumentalak jasotzen duena, ekoizpen prozesua eta gai honen garrantzia.
Dokumentalak XX. mendeko faxismoaren hiru adierazpen nagusi errepasatzen ditu: eskuin muturreko alderdiak, kaleko faxismoa eta biolentzia, eta faxismoaren oinarri soziala zein ideologia erreakzionarioaren hedapena. Atal horietan, VOX, Frantziako Rassemblement National eta Italiako Fratelli d'Italia bezalako alderdiak aztertu dira, nazioarteko oligarkiaren interesak ordezkatzen dituztela eta langileen aurkako eraso politiko zein ekonomikoak eta estatuen joera autoritarioa azkartzen dituztela ondorioztatuz.
Hari berari jarraituz, dokumentalak aztertzen du nola talde faxista kaletarrek biolentzia eta beldurraren bidez aplikatzen duten programa bera, eta haien loturak estatu aparatuekin, hala nola poliziarekin edo eskuin muturreko alderdiekin. Era berean, diskurtso faxista nola hedatzen den eta mugimendu faxista normalizatzeko duen funtzioa aztertzen du, faxismoaren aurkako borrokak kapitalismoaren aurkako borrokarik gabe eraginkorra ezin dela izan ondorioztatuz.
Dokumentalaren izenburua Antonio Gramsci militante komunistaren hausnarketa ezagun batean oinarritzen da: «Mundu zaharra hiltzen ari da, berriari kosta egiten zaio jaiotzea; eta argi-ilun horretan sortzen dira munstroak». Sortzaileek uste dute hausnarketa hau egungo testuingurua eta faxismoaren gorakada azaltzeko abiapuntu egokia dela.
Diario Socialista hedabideak ekoitzitako lana urtebete ingurukoa izan da grabatu eta muntatzen. Lan militantez egindako proiektua nabarmendu dute, ez motibazio ekonomiko edo pertsonalak bultzatuta. Elkarrizketatuen prestasunak, artistek eta etxean hartu dietenek egin dute posible dokumentala.
Sortzaileek azpimarratu dute faxismoa gero eta arrisku errealagoa dela gaur egun, estatuek duten kanpo eta barne politika, aurrekontu militarrak handitzea, kontrol soziala eta autoritarismoa, eta eskubide politikoak murriztea bezalako adibideekin. Horrez gain, talde nazien eta haien erasoen hedapena nabarmendu dute, bai Espainiako Estatuan, baita Frantzian edo Italian ere, eta baita Euskal Herrian ere. Ideologia erreakzionarioaren gorakada ere ukaezina da, immigrazioa segurtasun ezarekin lotzen duten diskurtsoak eta matxismoaren gorakada ohikoagoak bihurtuz.
Lanaren helburua da aurre egin nahi zaion hori ondo ezagutzea eta analizatzea, faxismoa ez dela soilik XX. mendeko fenomeno historikoa frogatuz. Dokumentala posizio antifaxista batetik aztertu da, Europako militante antifaxisten analisiekin eta esperientziekin osatuz. Horrela, Mugimendu Sozialistak antifaxismoaren alorrean garatutako ildo politikoari ekarpena egitea bilatzen du, borroka kulturalerako tresna gisa.
Sortzaileek aitortu dute errealitate konplexu baten zati txiki bat baino ez dutela bildu, faxismoa, autoritarismoa eta gerra abiadura bizian gertatzen ari direla frogatuz, hala nola Trumpen bigarren agintaldiko interbentzio militarrak, ICE agenteen jardun erradikala, Europan eskuin muturraren gorakada, NATOk aurrekontu militarra handitzea, polizia indarkeria kasuak eta kalean erasoak ugaritzea. Horregatik, faxismoari aurre egiteko antolatzea eta borrokatzea premiazkoa dela azpimarratu dute langile klase osoarentzat.
