Euskotren sozietate publikoak, Museo Vasco del Ferrocarril-aren arduradunak, material historiko bat jaso du gaur goizean Lutxanako (Barakaldo) tren geltokian. Material hau Asociación de Amigos del Ferrocarril de Bilbao-k dohaintzan emandakoa da, 2025ean sinatutako akordio baten ondoren.
Dohaintzan jasotako materialak hainbat elementu ditu: 1892an eraikitako lurrun-lokomotora bat, eta 1887an Manchester-en fabrikatutako egurrezko hiru bagoien artean, horietako bat egurrezko saloi-bagoia, lehen klasekoa eta hirugarren klasekoa. Hauek Ferrocarril Vasco-Navarro historikoari zegozkion. Horrez gain, 1902an Bristol-en eraikitako furgoneta bat ere jaso da.
Lutxanako antzinako tren geltokia, garai batean La Robla trenbidearen parte zena, gaur egun erabilera mistoa izango du: Bizkaiko Museo Vasco del Ferrocarril-aren egoitza bihurtuko da eta aldiriko trenaren eguneroko jarduerari eutsiko dio. Eusko Jaurlaritzako Euskal Trenbide Sarea (ETS) erakunde publikoak egindako lehen faseko erreforma-lanen ondoren, gaur jasotako material mugikor historikoari garbiketa eta zaharberritze prozesua egingo zaio, jendaurrean erakutsi aurretik.
Berrituta dagoenean, material mugikorra eskualdeko trenbideetan kokatuko da. Irauregi-Lutxana Barakaldo linea 2018an Estatuaren interes orokorreko sarearen kalifikazioa kendu eta Eusko Jaurlaritzari transferitu zitzaion.
Bigarren fase batean, erakusketa-gune bat garatuko da La Robla trenaren antzinako geltokiaren goiko solairuan.
Lutxanako (Barakaldo) eraikinaren barrualdearen erreforma etorkizunean egingo da. Beheko solairuan, non garai batean abiadura handiko fabrika eta geltokiko buruaren eta zirkulazio-faktorearen bulegoak baitzeuden, herritarrek erabil dezaten espazioa egokitzeko lanak egingo dira. Goiko solairuan, non geltokiko langileen egoitza eta txarteldegia baitzeuden, trenbideko elementu historikoen erakusketa-gune berri bat sortzea aurreikusten da. Geltokia, horrela, Azpeitian (Gipuzkoa) dagoen Museo Vasco del Ferrocarril-aren egoitza-laguntzaile bihurtuko da.
Lutxanak trenbide-ondarearen interpretazio-zentro bat izango du, euskal geografiaren puntu batean, gai honetan sinbolismo handia duena, izan ere, XIX. mendearen amaieran eta XX.aren hasieran Espainiako trenbide-konfluentzia handienetako bat izan baitzen. Hain zuzen ere, Lutxanan bost trenbidek zuten jatorria, El Regato (Barakaldo) eta La Arboleda (Trapagaran) meategietatik ateratako burdina Nerbioi ibaiaren ezkerreko kargalekuetaraino eramateko helburuarekin, beste herrialde batzuetara bidaltzeko.
