Udako lehorte luzeak eta tenperatura altuek landarediaren garapena mugatu dute, eta horrek belardiak udazkenean berreskuratzea atzeratu du. Gainera, gau tropikalen kopuruaren igoerak, duela lau urteko kopurua bikoiztu egin baita Euskadin, landareek hezetasun iturri gehigarri bat den ihintza jasotzea zailtzen du.
NEIKER en simulazio-ereduen arabera, uda lehor eta bero horiek batez besteko urte batekin alderatuta %25 eta %40 arteko murrizketa eragiten dute bazka-ekoizpenean. Belar gutxiago egoteak ganadutegiak negurako gordetako bazka-erreserbak aurreikusitakoa baino lehenago erabiltzera behartzen ditu, eta, ondorioz, bazka-falta sortzen da.
Egoera honen aurrean animalien elikadurarako beste aukera batzuk aztertzeko, NEIKER ek girasol ensilatuaren potentziala ebaluatzen ari da Arabako laborantza gisa, kalitatezko bazka-eskaintza handitzeko. Saiakuntzak, GARLAN talde kooperatiboarekin elkarlanean egindakoak, hartzidura-kalitatea, lortutako materialaren balio nutrizionala eta ekoizpen-kostuak ebaluatuko ditu.
“"El ensilado permite conservar el material vegetal mediante un proceso de fermentación para utilizarlo posteriormente en la alimentación animal. De esta forma, el cultivo puede almacenarse y aprovecharse como forraje cuando sea necesario"
Ekimen hau uda honetan bizi izandako egoeraren ondorioz sortu zen. NEIKER ek klima-larrialdi egoeran Euskadin bazkak ekoizteko zer labore aukera egon zitezkeen planteatu zuen. Alde batetik, labore labur-zikloko bazka-laborantzak ereiten ziren zereal-uzta ondoren eta udazkenean biltzeko, hala nola zenbait arraigar, sudango belarra, etab. Baina dauden laboreak aprobetxatzea ere kontuan hartu zen. Girasola aukera horietako bat izan zen, Arabako laborantza-azalera kontuan hartuta.
Gure lurraldean, labore hau batez ere kontsumo osasuntsurako olioa ekoizteko eta biodiesela egiteko erabiltzen da, nahiz eta bazkarako ere erabil daitekeen. Artoarekin alderatuta, proteina gehiago eta zuntz gutxiago du, zuzendariak adierazi duenez. Saiakuntzak girasolaren ezaugarri nutrizionalak aztertuko ditu ensilatu ondoren eta abereen elikaduran duen balizko ekarpena ezagutuko du.
Azterketa egiteko, NEIKER ek egokiak ziren baldintzak zituen girasol-partzela bat identifikatu zuen Arabako lurretan eta, Garlan ekin elkarlanean, bazka bildu eta siloak prestatu zituzten urriaren hasieran. Hauek gutxienez hilabete bateko hartzidura osatu beharko dute analisiak egin aurretik, eta lehen emaitzak urte amaierarako espero dira.
Saiakuntzaren emaitzez gain, girasola bazka-baliabide gisa erabiltzea baloratzeko, helburu horretarako barietate espezifikoen etekinak eta ekoizpen-kostuak ezagutu beharko dira. Arabako lurretan, girasola batez ere industria eta bioerregaietarako olioa lortzeko lantzen da, beraz, bazkarako barietate espezifikoak ebaluatzeak abereen elikaduran duen aprobetxamenduari buruzko ezagutza zabalduko du.
Girasolaren laborantzaren inguruko esperientzia eta makineria egokiaren erabilgarritasuna, dagoeneko artoa ensilatzeko erabiltzen dena, hala nola txikigailuak eta garraio-atoiak, bazkarako aprobetxamendua erraztu dezakete, Ruiz-ek amaitu duenez.
