Larreineta funikularraren mendeurrena dela eta, Eusko Jaurlaritzak, Euskotren eta Trapagarango Udala elkarlanean aritu dira argitalpen berriak sustatzen. Bi lan hauek, liburu bat eta komiki bat, funikularraren lehenengo 100 urteko ibilbidea, bere gizarte eta ekonomia eragina eta Euskadiko ondare industrialaren ikono gisa duen garrantzia aztertzen dituzte.
Juanjo Olaizola, Euskotrenen Museo Vasco del Ferrocarril-eko zuzendariaren koordinaziopean garatutako argitalpenek, funikularraren historia ezagutaraztea dute helburu. Ekimen hau Euskadiren, Bizkaiaren eta Trapagaranen omenaldi instituzionalaren parte da, inguruaren garapen ekonomiko eta sozialean izan duen eraldaketa-ahalmena aitortuz.
Susana García Chueca, Mugikortasun Iraunkorreko sailburuak, Miguel Ángel Gómez Viar, Trapagarango alkateak, eta Juanjo Olaizola berak aurkeztu zituzten lanak La Escontrilla estazioan. Liburuak, Centenario del Funicular de Larreineta izenburupean, funikularraren lehen mendearen funtsezko alderdiak, Meatzaldearen ingurune meatzarra, Bizkaiko eta Trápaga Haraneko testuinguru sozioekonomikoa eta zerbitzu publikoaren bilakaera jorratzen ditu.
Iñaki Esteban Arispe, Jesús María Esteban Arispe eta Juanjo Olaizola Elordi egileek idatzitako liburuak Europako eta Euskadiko beste funikular batzuen adibideak ere biltzen ditu, hala nola Artxandako eta Igueldokoak. Horrez gain, meatzaldeko mugikortasuna bermatzeko egin ziren gogoetak azaltzen ditu, beste alternatibak baztertuz eta funikularraren aldeko apustua eginez. Era berean, garai hartako langileen lana aitortzen du, bereziki frankismoan izandako errepresaliatuen inguruan.
Susana García Chueca sailburuak azpimarratu zuen "funtsezkoa dela memoria gordetzea, ez bakarrik funikularrarena, baita inguru osoarena ere". Gómez Viar alkateak, bere aldetik, egileen lana eskertu zuen eta komikia ikastetxeetan banatuko dela iragarri zuen.
Juanjo Olaizola-k funikularraren ezaugarri tekniko bereziak nabarmendu zituen, munduan bakarra baita, kabina desmuntagarriak baititu, garraio azkar eta merkea ahalbidetuz.
Bestalde, Funicular de Larreineta, 1926-2026 izeneko komikia ere argitaratu da, Amaia Ballesteros-en ilustrazioekin eta Juanjo Olaizola-ren testuekin. Lan honek gazteei eta helduei funikularraren garapena eta ingurunean izan duen eragina modu bisualean helarazten die.
Argitalpen hauekin lotuta, datorren irailaren 15ean, 18:00etan, Palacio Olaso-n (Trapagaran) konferentzia bat egingo da funikularraren historiari eta ondareari buruz. Liburua Trapagarango saltokietan, Museo Vasco del Ferrocarril-en eta argitaletxearen webgunean ([https://maquetren.net/](https://maquetren.net/)) eskuragarri egongo da.
Berritasun gisa, Euskotren-ek funikularraren kabinen eraberritze integrala burutu du mendeurrenaren baitan. Lan horiek amaituta, eta proba teknikoak gaindituta, zerbitzua ostiral honetan, irailaren 11n, berrezarriko da, kabina berriek zerbitzu erosoagoa eta irisgarriagoa eskainiz. Erreforma lanetan zehar, autobus zerbitzu batzuen bidez mantendu da funikularraren zerbitzua, etenik gabe.
Kabinen eraberritzeak eta argitalpen berriek, Eusko Jaurlaritzak, Bizkaiko Foru Aldundiak eta Trapagarango Udalak bultzatutako ekitaldi ugari osatzen dituzte. Ekitaldiak irailaren 17an jarraituko dute ONCE-ren kupoi baten aurkezpenarekin, eta hilaren 19an, larunbatean, Trapagaranen, Larreineta eta La Arboleda-n ospatuko den mendeurreneko jai eta kultura jardunaldi nagusiarekin amaituko dira.
Larreineta funikularra, Euskotren-ek kudeatua eta 2014an Kultura Interesdun Deklaratua, Euskadiko ondare industrialaren ikur bat da, Europan berezia bere plataforma horizontalagatik. Bere ezaugarri eraikitzaileek ingurune meatzarraren bizitza eraldatu zuten. Jatorriz pertsonak zein salgaiak garraiatzen bazituen ere, gaur egun Meatzaldera sartzeko atea da, bizilagunei eta turistei Larreineta, La Arboleda eta ingurune naturalarekin konektatzeko aukera emanez.
