Hasiera batean Donostia ren inguruan sortutako zalantza txikiak, Munduko Txapelketak hirian izan zezakeen eragin negatiboari buruzkoak, orain Bilbao ren egoera ere zalantzan jartzen ari dira. 2022 tik bi hiriak egoitza gisa aurkezten dira, eta kirol ikuskizun handiena munduari erakusteko euskal estrategiaren gailurra izango zela ematen zuen. Baina aukera hori orain arriskuan dago.

Hainbat seinale argi daude honen atzean. Hasierako zalantzei, Donostiako alkatea renak, Bizkaiko diputatu nagusia renak eta baita lehendakari ak FIFAren eskakizunak "leoninoak" zirela esan izanak jarraitu zioten. PNV k ere bere zalantzak agertu ditu, nahiz eta administrazio inplikatu guztien gidaritzapean egon. Azken bi asteetan, sozialistek parte hartzeko eskatu dute, nahiz eta abiapuntu oso aldekoa izan.

Eusko Jaurlaritzak, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru aldundiek, eta Bilbao eta Donostia ko udalek pauso bat gehiago eman dute. Duela bi urte FIFAri hainbat "marra gorri" ezarri zizkiotela adierazi dute, FIFAk ez zituela aintzat hartu, eta orain egoera berri bat dagoela: bi egoitza (Bilbao eta San Sebastián) lau partida bakoitzak jokatu beharrean, egoitza bakarra bi estadirekin (San Mamés eta Anoeta) talde fase baterako. Horrek gastua erdira murriztuko luke.

Gobernuek ez dute kopururik eman nahi konfidentzialtasun klausulengatik, baina iturriek 70 milioi eurotik gorako irteera-kopuru bat aipatzen dute, 35 milioira jaitsiko litzatekeena. Hau da, 20 milioi baino gutxiago hiri bakoitzeko.

Bilbao ko alkateak, Juan Mari Aburto k, asteetako isilunearen ondoren hitz egin du, eta munduko txapelketaren inguruko zalantzak erakutsi ditu. "Mundiala nahi genuen eta nahi dugu, baina ez edozein prezio gatik", adierazi zuen. Ekonomia gai garrantzitsua dela azpimarratu zuen, Tourra ren irteerak 12 milioi euroko inbertsioa suposatu zuela gogoratuz, eta orain kopuru askoz handiagoa litzatekeela. Segurtasun neurriak, logistika, mugikortasuna, ostatuak eta zerga erreformak ere aipatu zituen.

Aburto k azaldu zuen igandean, maiatzaren 31 ko gauerdian, Euskadiko erakundeek FIFAri dokumentu bat bidali zietela egoera berria jasotzen zuena. Egun horretan amaitzen zen hautagai diren hiriek antolaketaren aurrekontua aurkezteko epea. Euskadik, bi egoitza izan beharrean, egoitza bakarra bi estadiorekin proposatu zuen.

Orain pilota FIFAren teilatuan dago. Hasiera batean, egoitzen aurrekontuak aztertu ondoren, urte amaieran emango zuten erabakia. Baina Euskadiko egoeraren aldaketaren aurrean, Aburto k espero du nazioarteko federazioak "gurekin harremanetan jartzea" egoera berria aztertzeko.

Bilbao ko alkateak FIFAren esklusibitate-eskakizuna ere aipatu zuen, 2030 eko udan beste ekitaldi batzuk antolatzea eragotziko lukeena, hala nola Tourra ren emakumezkoen irteera edo emakumezkoen Txapeldunen Ligako finalak.

Aburto k gogorarazi zuen dagoeneko lau hiri (Málaga, Murcia, Gijón eta A Coruña) uko egin diotela Munduko Txapelketari, beren alkateek ez zutelako aukera ona ikusten.

Donostiako alkate ak, Jon Insausti k, tonu gogorragoa erabili zuen: "Donostia ez da saltzen". "Hemen gure baldintzak jartzen ditugu, ez duzu dena onartu behar. Donostia gure etxea da eta guk ere erabakitzen dugu nor gonbidatzen dugun gure etxera."

Euskadiko egoitzen planteamendu berriek FIFA harrituta utzi dute. Munduko Futbol Txapelketa laster hasiko den arren, 2030 eko hitzorduari buruzko albisteek "sorpresa nabarmena" eragiten dute federazioaren inguruan. FIFAk ez omen du ulertzen zer gertatzen ari den eta zergatik aukeratu duten une hau aldaketa egiteko.

Federazioaren arabera, baldintzak "lehenengo momentutik berdinak" dira, eta 2022 an bi euskal hiriak proiektuan hasi zirenean bazekiten zer eskatzen zitzaien. Lehendakari ak, Imanol Pradales ek, onartu zuen martxoan ez zela baldintza berriak ezarri, baizik eta "ez ziren guztiz argiak" ziren gaien "letra txikia" ezagutu zela.

Bestalde, Euskadiko erakundeek FIFAri egindako proposamen berria "konpromisoaren" erakusgarri dela ziurtatu du Ibone Bengoetxea Kultura sailburuak. "Ez dugu uko egiten".

Hala ere, Eusko Jaurlaritzak, aldundiek eta udalek zabaldutako oharrak azpimarratzen du FIFAri egindako eskakizunak ezinbestekoak direla. "Eusko Jaurlaritzak ulertzen du proposamen hau onartua izan ala ez, kaltegarria izango litzatekeela euskal gizartearentzat". "Euskal interes instituzional sendoa" dagoela azpimarratzen da, baina "ekitaldia antolatzen duen enpresaren erantzunaren zain" geratzen da.