Fernando Botanz, hamabost urtez Bilbao ko kaleak jantzi historikoz bete dituen Bilbao 1900 desfilearen antolatzaileak, bere bilduma pertsonala osatzen duten 700 pieza baino gehiago eman ditu hiru euskal museori: Dima ko Antzasti Museoa, Errenteria ko Museo del Traje eta izenik eman nahi izan ez duen beste zentro pribatu bat.
Bildumak estilo modernoko eskulturak, altzariak, grabatuak, argazki zaharrak, portzelanazko platerak, kristalezko edalontziak eta kafe eta tea zerbitzuak biltzen ditu. Horrez gain, 120 urte baino gehiagoko antzinatasuna duten gizonentzako frakak, kapelak eta espainiar mantak bezalako jantzi historikoen bilduma zabala ere eman du.
Donazioaren erabakia denboraren igarotzeari buruzko hausnarketa batetik sortu da. Botanzek adinekoentzako egoitzetan lan egin zuen eta bertan entzundako istorioek sakonki markatu zuten. "90 urteko andreak negarrez esaten zidaten: 'Nire maindire guztiak, altzari guztiak bota didate. Pisua saldu didate'", gogoratzen du. "Nik ez nuen nahi hori gertatzea nirekin". Botanzek 25 urte baino gehiago daramatza jubilatuen alde lanean, eta bere bilduma bere biografiaren parte dela uste du.
Ez da horrelako dohaintza bat egiten duen lehen aldia; duela bi hamarkada, 2.000 pieza baino gehiago eman zizkien Donostiako San Telmo Museoa ri eta Balenciaga Museoa ri. Hala ere, oraingo dohaintza honek bere helduen bizitzan lagun izan duen bilduma handi batetik askatzea dakar. "Nire bizitzako ametsa, museoa sortzea, ezin izan dut bete. Horretarako milioidunak izan behar da", aitortu du.
Artearekiko zuen pasioa lehen pieza erosi aurretik hasi zen. Legazpi n hazi zen, eta 16 urterekin San Telmo Museoa bisitatu zuenekoa gogoratzen du bereziki. Geroago, Bilbao ko Arte Ederretan ikasi zuen eta antikuarioen ingurune bat aurkitu zuen, gaur egun desagertua. Liburutegietan ere art nouveau eta modernismoa aurkitu zituen, eta horrek aztarna ezabaezina utzi zion.
Botanzek hainbat lanbidetan jardun du, hala nola XVI. mendeko erretaula zaharberritzaile, marrazketa eta pintura irakasle, haurrentzako animatzaile, moda-saltzaile, pertsiar alfonbra-saltzaile, egoitzetako monitore eta abesbatza-zuzendari. Bizitzan irabazitakoaren zati garrantzitsu bat eskulturak, portzelanak, altzariak eta jantzi historikoetan inbertitu du. "Denek gastatzen dute dirua modu batera. Nik nire pasioan gastatu dut", laburbiltzen du.
Orain Antzasti Museoa ren funtsen parte den art nouveau estiloko emakumezkoen busto bat nabarmentzen du, baina zaila egiten zaio piezak aukeratzea. Objektuen balioa ez da soilik sinaduran edo antzinatasunean datza, baita gordetzen dituzten istorioetan ere. "Magia pentsatzean datza nor erosi zuen pieza bat lehen aldiz, zein etxetan egon zen edo nork erabili zuen", azaldu du.
Antikuarioen mundua Bilbao n hilda dagoela dio, eta 1985ean antikuario bikainak zeudela gogoratzen du. Hala ere, oraindik ere bere pasioarekin bizitzeko piezak gordetzen ditu, baina aukeraketa zorrotza egin duela dio. "Gutxik dute ausardia bizirik dauden bitartean nik eman dudan guztia kentzeko". Museoei dagokienez, segurtasun-neurriak, tenperatura-kontrola eta piezen kontserbazio egokia bermatuko duten erakundeak bilatu ditu.
Bere "etxe magikoa" deitzen duen etxebizitzak orain dela aste gutxi baino eskultura, portzelana eta jantzi historiko gutxiago ditu. "Jende askok gozatuko duela jakiteak, nik emandako zerbait, oso pozgarria da. Nire bizitza amaitzen den egunean, dena zainduta egongo da", dio.
