Van Goghen artelanak egiaztatzeko algoritmo berria

Mihisearen gainazaleko patroi mikroskopikoak aztertuz, faltsuak eta egiazkoak bereizten ditu algoritmoak.

Irudi generikoa: mihise baten gainazaleko patroi mikroskopikoak, pintzelkada azterketaren irudikapen abstraktua.
AA

Irudi generikoa: mihise baten gainazaleko patroi mikroskopikoak, pintzelkada azterketaren irudikapen abstraktua.

Hauts-de-Franceko unibertsitateko ikertzaileek algoritmo bat garatu dute Van Goghen artelan faltsuak eta egiazkoak bereizteko, mihisean pintzeladak utzitako aztarna mikroskopikoak aztertuz.

Artearen historian sarritan faltsutu dira Vincent Van Goghen lanak, merkatuan duten prezio altuagatik. Margolariak ekoizpen izugarria izan zuen, ia bi mila artelan hamarkada baten bueltan, eta horrek anabasa eta faltsupenen agerpena erraztu du. 1997an The Art Newspaper egunkariak egindako analisi batek adierazi zuen museo eta galerietan gutxienez 45 faltsu zeudela eskegita.
Margolan bat artista batena ote zen ebazteko irizpide tradizionalak jatorria eta estiloaren azterketa ziren, baina horiek ez dira beti fidagarriak izan. Adibidez, Otto Wacker arte merkatariak 1928an antolatutako erakusketa batean, aditu esanguratsuek benetakoak zirela baieztatu zuten 33 margolan, baina gerora faltsuak zirela frogatu zen.
Azken hamarkadetan, zientzia analisiak gero eta garrantzitsuagoak dira. Pigmentuen analisiak eta argi bidezko azterketak funtsezkoak dira egiletzak ebazteko. Orain, Hauts-de-Franceko unibertsitate politeknikoko ikertzaileek teknika berri bat aurkeztu dute Surface Topography: Metrology and Properties aldizkarian, mihisean trazaduraren jarraikortasuna eta ehundura eragiten duten aztarna mikroskopikoak detektatzeko.
Garatu duten algoritmoak begientzat ikusezinak diren patroi horiek aztertzen ditu, margolanaren laginak hartu behar izan gabe. Bederatzi artelan erabili dituzte azterketarako, bereizmen handiko argazkiak erabiliz eta dimentsio fraktalak baliatuz, azalaren egitura eskala aldatzean nola aldatzen den neurtzeko.
Van Goghek impasto teknika erabiltzen zuen, hau da, gailentzen diren pintura geruzak norabide bakarrean lodiekin margotuz. Horrek pintzelak itzalak eta erliebeak uzten zituen, analisi fraktala egiteko egokiak direnak. Pintzelaren sinadura morfologiko horiek artistaren berezko patroiak dira.
Analisi estatistikoaren bidez, Nekazariak margolanean anomalia handiena aurkitu dute (Z balorea –2,336), faltsututzat jotzen dena. Egunsentia Montmajourren koadroaren balioa 1,64 izan da, egiazkotasunaren aldeko adierazle indartsua, eta duela gutxi egiaztatu da artista nederlandarrarena dela.
Metodologia hau XVII. mendeko David Klöcker Ehrenstrahl margolariaren lanetan ere aplikatu dute, eta emaitzek erakutsi dute bi margolarien artean alde estatistikoak daudela. Ikertzaileek sinetsita daude teknika hau garai eta estilo desberdinetako artistei aplikatu ahal izango zaiela.
François Berkmans ikertzaileak adierazi duenez, analisi fraktalak pintzelkaden aztarna neurgarri bat ematen du, koadrotik laginak hartu edo ukitu beharrik gabe. Honek ez du aditu tradizionalen ezagutza ordezkatuko, baina nabarmen indartuko du. IOP Publishing taldearen arabera, analisi honek objektibotasuna eta zientziaren babesa emango die peritu edo tasatzaileen jardunari.
Iturri ofizialaren informazioan oinarritutako edukia: Zientzia Kaiera — Cátedra de Cultura Científica de la UPV/EHU (14/10/2026)