Bilbao - Denis Itxaso, Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Agenda Urbana kontseilariak, etxebizitza babestua auzo guztietan kokatzeko erantzukidetasunaren alde egin du, 'NIMBY' sindromea gaindituz. XXIV. EuskalHiria Kongresua ren irekieran, Itxasok adierazi du hiri edo udalerri bakar batek ere ezin diola bizitegi-eskaintza zabaltzeko beharrizanari muzin egin. "Ezin dugu etxebizitzaren arazoa konpontzea eskatu, beti ondoko auzora bidaliz", esan du.
Kongresuak, ‘Re-crecer’ lelopean, etxe berriak eraikitzea birgaikuntzarekin, hiri-berroneratzearekin eta dauden eraikinak eraldatzearekin uztartzeko beharra jorratzen du. Itxasok nabarmendu duenez, "etxebizitza gehiago, bereziki babestutakoa, eraikitzeko adostasun sozial zabala dago, baina adostasun hori apurtu egiten da proiektu zehatz bat gure etxeen ondoan planteatzen denean". Kontseilariak ohartarazi du jarrera horrek "”,“inork ez nire auzoan" ("NIMBY") erresistentziak sortzen dituela, eta horrek etxebizitza dutenak babesten dituela eta oraindik lortu ez dutenentzat sarbidea zailtzen duela.
Itxasok defendatu du hiri-solidaritatearen kultura bat behar dela, eta horrek esan nahi duela hiri, udalerri eta auzoen artean erantzukizun partekatua egon behar dela. "Etxebizitzaren krisia ez da soilik higiezinen arazoa, baita gizarte-kohesioarena eta gure hirien funtzionamenduarena ere", azpimarratu du, batez ere lan egiten duten eta udalerri baten oparotasunean laguntzen dutenek bertan bizitzea ezin dutenean.
Bihar, Sonja Trauss, San Frantziskoko YIMBY ("Bai, nire auzoan") mugimenduaren bultzatzaileetako bat, parte hartuko du kongresuan. Hark etxebizitza eskuragarriagoa izatearen aldeko herritarren eginkizuna eta pertsonek beren auzoetan mantentzeko duten eskubidea jorratuko ditu.
Kontseilariak azpimarratu du auzotarren parte-hartzea ezinbestekoa dela, eta administrazioek proiektuak entzun, azaldu, negoziatu eta behar denean zuzentzeko betebeharra dutela. Auzotarrek informazioa, kalitate arkitektonikoa, zerbitzu nahikoak, duinak diren espazio publikoak eta obrek sortzen dituzten eragozpenen aurrean bermeak eskatzeko duten eskubidea aitortu du. "Ez dira auzotarren eragozpen guztiak NIMBY. Baina ezin dugu utzi interes partikular orok behar kolektibo baten gaineko beto-eskubide bihurtzen", esan du. Bere iritziz, hirigintza-eztabaidek oraindik auzo horietan bizi ezin direnen ikuspegia ere jaso beharko lukete: gurasoen etxean jarraitzen duten gazteak, alde egitera behartu diren familiak edo gero eta urrunago bizi behar duten hirian lan egiten duten pertsonak.
Horregatik, Itxasok "pedagogia berri bat" bultzatu behar dela defendatu du, etxebizitza babestua zabaltzearen garrantzia eta ondo planifikatutako eraldaketa batek komunitate osoari ekar ditzakeen hobekuntzak azaltzeko. "Ezin da eskatu auzo-solidaritatea bermerik eskaini gabe. Baina bermeak ezin dira erabili aitzaki gisa solidaritatea uzteko", adierazi du.
‘Re-crecer. La ciudad entre los retos de la vivienda y la sostenibilidad’ lelopean, EuskalHiria kongresuak etxebizitza berriak eraikitzea, dauden eraikinak eta hiri-espazioak birgaikuntzarekin, berrerabilpenarekin eta eraldaketarekin uztartzen ditu. Itxasok aitortu du Euskadi k azken urteetan baino askoz gehiago eraiki behar duela etxebizitza babestu berria, baina ohartarazi du "akats estrategikoa" litzatekeela soilik hiri-hedapen berrietan konfiantza izatea.
Lurralde mugatua, hiri dentsifikatuak eta sendotuak, eta batez besteko berrogeita hamar urteko etxebizitza-parkea kontuan hartuta, kontseilariak "barrurantz hazten ikasi beharra" aldarrikatu du. Horrek esan nahi du ingurune urbanoak birgaikuntzatu, berroneratu, eraldatu, osatu, egokitu eta dentsifikatu behar direla, lurzoru baliotsu bat hobeto aprobetxatuz.
Horrela, hiri-berroneratzea politika osagarri izateari utzi eta etxebizitza-krisiari erantzuteko erantzun nagusia bihurtu behar dela adierazi du. Horren adibide gisa, sailak bultzatutako edo aztertutako hainbat jarduketa errepasatu ditu, jatorrizko funtzioa agortu duten eraikinei erabilera bizitegiko berriak emateko.
Horien artean daude Azpeitia ko Las Esclavas komentuko 48 apartamentu dotazionalak, Arrasate ko Etxebizitza Sindikalen Etxe zaharreko hamabi gazte-apartamentuak eta udalerri honetako La Merced eskola zaharberritzeko azterlana. Proiektu horiei, Eibar ko epaitegi zaharretan aurreikusitako 19 apartamentu eta Txonta-ko AIBE lantegian beste 40, Elgoibar ko egungo anbulatorioan hamalau apartamentu egokitu daitezkeenak eta Bilbao ko Cortes kaleko Telefonicako bulego ohiak apartamentu dotazional berrietan eraldatzea.
"Komentu bat, epaitegi batzuk, fabrika bat, eskola bat, bulego eraikin bat. Funtzio bat agortu duten eraikinak, baina gizartearentzat erabilgarritasuna agortu ez dutenak", esan du Itxasok, eta hiria "ondare bizitzat" ulertu behar dela defendatu du, "berriro interpretatu, egokitu eta kolektiboki beharrizanetara berriro ere zerbitzura jarri daitekeen"."
Kontseilariak ingurune urbano sendotuak dentsifikatzeko aukerak ere nabarmendu ditu. Miribilla n, etxebizitza publikoko alokairuko eraikinen gainean altxatzeko sei ekintza pilotuetako bat aztertzen ari dira, eta horiekin sailak 189 apartamentu berri sortzea aurreikusten du, dauden eraikinak handituz eta eraikuntza industrializatuko teknikak erabiliz. Era berean, erabilera komertziala duten lokalak etxebizitzetan eraldatzeko aukerak aztertzen ari dira, betiere bizigarritasun, argiztapen eta aireztapen baldintza egokiak betetzen badituzte. "Dentsifikatzeak ez du esan nahi pilatzea. Hiri hobeto aprobetxatzea esan nahi du, bere kalitateari uko egin gabe", zehaztu du.
Itxasok arreta jarri die baita ere belaunaldi arteko apartamentu dotazionaletan, formula honek gazteen emantzipazio-beharrei eta egoera egokiago batera joan nahi duten adineko pertsona autonomoen beharrei erantzuten die. Proposamenak aurreikusten du adineko pertsona hauek apartamentu dotazionaletara joan daitezkeela eta beren etxebizitza ohia borondatez Alokabide ri uztea, Bizigune programaren bidez, alokairu babestuko parke publikoan sartzeko, betiere beren jabetza mantenduz. Horrela, ekimen berak etxebizitza alternatiba egokiago bat eskain diezaioke adineko bati, gazteen emantzipazioa erraztu eta familia batek tamaina handiagoko etxebizitza bat eskuratzea ahalbidetu dezake. "Dauden etxebizitzak hobeto erabiltzeaz, gure etxebizitza-ondarea etxe-aldaketen arabera egokitzea eta belaunaldien arteko elkartasun-modu berriak sustatzeaz ari gara", azaldu du kontseilariak.
Gaur egun, Euskadi k 992 apartamentu dotazional okupatu ditu. Eraikitzen, proiektuan edo azterketan daudenak gehitzen badira, kopurua 2.210era iristen da. Sailak kalkulatzen du, baldin eta emakida berriak eta eraikin publikoen gaineko zabalkunde-aukerak heltzen badira, parkea 5.100 apartamentu baino gehiagora irits daitekeela. Estrategia auzoen birgaikuntza eta berroneratze-ekimenekin osatzen da, hala nola Opengela, 25 auzotan prozesu horiek errazten dituena, eta Care Blanket bezalako proposamenekin, Vitoria-Gasteiz ko Bustaldeako Europan 18ko irabazlea, etxebizitzak, irisgarritasuna eta espazio komunak hobetzea helburu duena.
Kontseilariak defendatu du jarduketa horiek guztiak konbentzio berdinari erantzuten diotela. "Etxebizitza-politika on bat ez da soilik etxebizitza berriak ekoiztea. Baita ere pertsonak beren auzoetatik kanporatzea ekiditea eta gure hiriak sozialki anitzak izaten jarrai dezaten bermatzea", adierazi du.
Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Agenda Urbana Sailak eta ONU-Habitat en laguntzarekin antolatutako XXIV. EuskalHiria Kongresuak nazioarteko esperientziak eta espezialistak bildu ditu gaur eta bihar Bilbao n, Montreal, San Francisco, Rotterdam, Turin edo Londres bezalako hirietakoak. Orain arte egindako edizioen artean nazioarteko proiekzio handiena duena da, eta lurzoruari eta plangintzari, arkitektura zirkularrari, eraikinak berrerabiltzeari, klima-egokitzeari, espazio publikoari, etxebizitzaren eskuragarritasunari eta auzoetan egoteko eskubideari buruzko gaiak jorratuko dituen programa bat duena.
Etxebizitza eta Agenda Urbana kontseilaria, Denis Itxaso, eta UN-Habitateko Plangintza eta Finantza burua, Shubhagato Dasgupta, izan dira irekiera instituzionalean, baita Bilbao ko alkate Juan Mari Aburto ere.




