Azken urteetako krisiek, hala nola pandemiak, gatazka geopolitikoek eta energiaren prezioen igoerak, elikadura sistemaren zaurgarritasuna agerian utzi dute. Milaka kilometrotara hartzen diren erabakiek zuzenean eragiten dute eguneroko produktuen hornikuntzan eta kostuetan.
Testuinguru honetan, Biziola k «gero eta garrantzitsuagoa» dela dio elikadura burujabetzaz hitz egitea, hau da, «herri eta komunitateek beren elikadura sistema erabakitzeko, antolatzeko eta garatzeko duten gaitasunaz». Elikagaiak ekoizteaz gain, nola ekoizten diren, nondik datozen eta lurraldeari zer ekarpen egiten dioten ere garrantzitsua da.
Kooperatibak «kanpo-dependentziak murriztea ezinbesteko» jotzen du ekoizpen sistemetan. Bertako baliabideetan oinarritutako ekoizpenek erresilientzia handiagoa dute eta lurraldeko ekonomia indartzen dute, pentsu, ongarri edo energia urrutitik ekarri behar izateak sistema ahultzen duen bitartean.
Biziola k eta Goierriko ekoizle ek garatutako adierazle sistemak, hamar neurriren bidez, nekazaritza-proiektuen iraunkortasuna, autonomia eta gizarte-ekarpena aztertzen ditu, trantsizio ekosozialerako norabidea markatuz.
Diagnostikoaren lehen fasean, Goierri ko hogei nekazaritza proiektu aztertu ziren. Emaitzek erakusten dute trantsizio ekologikorako oinarri sendoa dagoela, baina erronka funtsezkoak ere badirela: errentagarritasun ekonomikoa, lan-baldintzak hobetzea, tokiko lehengaien eskuragarritasuna handitzea, energia eta ontziratze-sistemak hobetzea eta administrazio-karga arintzea.
Indarguneen artean, praktika agroekologikoen erabilera, animalien ongizatea, proiektuen dibertsifikazioa, ekoizpen ekologikoa (%100 baratzezainetan), elikagaien eraldaketa etxeko lehengaiekin eta salmenta zuzena nabarmentzen dira.
Erronka nagusien artean, pentsu eta zereal ekologikoen menpekotasuna (sarritan eskualdetik kanpokoak), larreak alokatzeko zailtasunak, ontziratzean plastikoaren erabilera, energia kontsumo handia, ekoizleen lanordu luzeak eta burokrazia aipatzen dira.
Biziola k azpimarratzen du elikadura burujabetza ez dela soilik ekoizleen ardura. «Kontsumitzaileok ere badugu zeresana», adierazi dute, erosketa bakoitzean tokiko ekonomia eta ingurumenaren zaintza lehenesten duen sistema babesteko aukera dugula gogoraraziz.
Adierazle sistema gizarteratzeko eta hausnarketa kolektiboa sustatzeko, Biziola k tailerrak, hitzaldiak eta ekoizleengana bisitak antolatu ditu ekainetik irailera.
