Imanol Pradales lehendakariak oso modu zorrotzean hitz egin du asteazkenean Euskadira trenbide abiadura handiaren (TAV) iritsieraren atzerapenari buruz. "Abiadura handiko konexiorik ez izateak, ilaran azkenak izateak, Euskadiren lehiakortasuna kentzen dio. Ezin gara honetan txanpon itsusia izaten jarraitu", adierazi du lehendakariak. Gobernu espainiarrari eskatu dio "konpondu ditzala" falta diren "galdera teknikoak", hala nola Aralar inguruko katen egitea, erabaki beharrekoak "adostu" ahal izateko, Nafarroarekin duen konexioari dagokionez. Halaber, kritikatu du "Y" vascoaren eta Madrilgoaren arteko konexioak oraindik ez duela amaiera datarik, eta "Frantziako Estatuak konpromisoak hautsi dituela" TAVak Parisekin konektatzeko.
"Keskapen handia eragiten dit lehiakortasunaren eta nazioarteko konexioaren galerak", azpimarratu du lehendakariak DV Gunea n egindako esku-hartzean. Euskadi "trenbide ardatz atlantikoan" "errotula" bat dela definitu du, zeina Europako Batasunak bultzatu nahi duen, baina "ez dut mugimendu handirik ikusten Madril eta Paris arteko konexioan", deitoratu du.
Aralarreko katen inguruko berririk ezaz eta Eusko Jaurlaritzak Ezkio-Itsaso edo Gasteiz bidez Nafarroarekin konektatzeko lehentasunik duen galdetuta, Pradalesek gogorarazi du "duela urtebete, egunkari honetako egoitzan egindako beste esku-hartze batean, erantzun nion Garraio Ministerioak esan zigula udazkenaren ondoren (2025ekoa) Aralarreko kataren emaitzak ezagutu ahal izango zirela". Baina "2026ko ekainean gaude eta oraindik ez dugu katen emaitzarik, eta ez dakit egin diren ere. Garraioetako Estatu idazkariak (José Antonio Santano) duela egun batzuk esan zuen urte amaiera baino lehen txostena prest egongo dela, eta ea egia den", salatu du.
Lehendakariak gogorarazi du "akordioa zela, katen egin ondoren, Espainiako, Nafarroako eta Euskadiko gobernuek irtenbidean parte hartzea, baina katen ez ditugunez, ezin dugu irtenbidean aurrera egin. Katen itxarongo dugu, baina itxaroten duenak desesperatzen duenez, aitortu behar dut dagoeneko desesperazio fasean gaudela".
Pradalesek exijitu du "konpondu daitezela galdera teknikoak eta adostu daitezela irtenbide onenak, ezin baitugu ilaran azkenak edo txanpon itsusia izaten jarraitu honetan", atzerapen horrek "Euskadiren lehiakortasun galera eragiten baitu alderdi ekonomikoan, sozialean, mugikortasunean eta turismoan".
Gipuzkoa "mugikortasunaren eraldaketa integral bat" bizitzen ari dela nabarmendu du, batez ere Donostialdea n, eta Eusko Jaurlaritzak bultzatzen dituen lau proiektu handi aipatu ditu: "Topoaren saihesbidea, lurraldeko ekialde-mendebaldeko ardatza osatuko duena; Altza-Galtzaraborda konexioa, eta Topoa Aldirien Sarearekin lotzea; Irun-Hendaia-Baiona proiektua, Iparralde eta Hegoalde konektatuko dituena; eta goi abiadura iritsi aurretik Atotxako geltoki intermodalaren amaiera".
Lehendakariak ziurtatu du "jarduketa hauek ez dute mugikortasunean bakarrik eragiten; hiri-berroneratzean eta milaka pertsonen bizi-kalitatean ere eragiten dute".
Bestalde, lehendakariak Gipuzkoa k erakusten duen "kohesio soziala" ere azpimarratu du, eta adierazi du "23 puntuko GINI indize batekin, Europako herrialde guztien rankingean desberdintasun txikiena duen bigarren lurraldea izango litzateke". Gainera, "batez besteko diru pertsonala eta familiarra Estatuan altuena da, eta pobrezia tasa, baxuena".
Hori dela eta, Gipuzkoa "lurralde orekatua" dela definitu du, "indartsua, dibertsifikatua eta teknologikoki aurreratua den industria-ehun batekin, klase ertain zabala, dentsitate handiz banatua eta finkatua duena". "Gakoa da lankidetza-eredu soziala, Foru Aldundiaren Adinberri, 'Ongizatearen Plaza' edo tokiko zaintza-ekosistema bezalako ekimenek, Udaleekin batera, erakusten dutena", gaineratu du. Eta ondorioztatu du: "Hemen, lankidetzaz gain, gizarte-berrikuntza ere aplikatzen da".
