Euskaraz hazi diren pertsonek, hizkuntza beren gorputzaren apendizetzat hartzen dutenek, komunikazio-tresna soiletik haratago, gaztelaniazko hitzak eta esamoldeak txertatu dituzte beren hizkeran. Fenomeno hau, lehenago solfeo edo piano klaseetan ikasitako termino teknikoekin gertatzen zen bezala, gaur egun hizkera kolokialaren parte bihurtu da, hala nola "bro", "sis", "sinmas" edo "nomejodas" bezalako hitzekin.
Hizkuntzen arteko kutsadura, berez, osasun eta bizitasun adierazle izan daiteke. Maileguak hartzea, tipula, denbora edo liburua bezalako hitzekin gertatu den bezala, hizkuntza baten bilakaeraren parte da. Hala ere, kezka sortzen da mailegu horiek hizkuntzaren larrialdi-egoera baten sintoma direnean, non belaunaldi berrietako euskaldun askok hamahiru hitzetik bederatzi gaztelaniaz ahoskatzen dituzten lagunartean.
Saiakerak saiakera eta garaiak garai, ezin izan da gazte hizkera erakargarri bat zabaldu eta ezarri komunitate gisa.
Testuinguru honetan, garrantzitsua da muga non dagoen zehaztea: non bukatzen den hizkuntzaren bizitasuna eta non hasten den galbidea. Iraganean, gazteak errazago inguratzen ziren fikzio eta aisia-eredu euskaldunez, tresnak eta uhinak mugatuagoak zirelako. Gaur egun, ordea, gazte batek irratia iratzargailu batean entzutea fikzioa da, eta horrek euskarazko eduki erakargarrien beharra areagotzen du.
Hizkuntzaren egokieran nabarmentzen den telesail bat, Argi gorriak izenekoa, aipatzen da, gure esnatze-beharraren adierazgarri gisa. Fikzioa, beraz, ezinbestekoa izango da egoera honetatik ateratzeko eta euskara bizirik mantentzeko.
