Gaztenpatia, Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) eta Euskal Fondoak (Euskal Lurralde Erakunde Kooperatzaileen Elkartea) bultzatutako programa, bere hamargarren urteurrena ospatzen ari da. Programak unibertsitateko ikasleak garapenerako lankidetza proiektuetan parte hartzeko aukera eskaintzen die. Praktiken, boluntariotzaren eta Gradu Amaierako Lanen bidez, ia 250 ikasle baino gehiago inplikatu dira dagoeneko El Salvador, Kolonbia, Guatemala eta Saharako erakunde eta bazidekin elkarlanean garatutako ekimenetan.
Urteurrena ospatzeko, hiru jardunaldiko Topaketa Interkulturala antolatu da Vitoria-Gasteiz, Bilbo eta Donostian. Ekitaldi honek ikasleak, irakasleak, erakundeak eta instituzioetako ordezkariak bildu ditu, esperientziak partekatzeko, proiektu berriak ezagutzeko eta unibertsitatearen eginkizunaz hausnartzeko, herritartasun konprometituagoa eraikitzeko.
Lehenengo geldialdia Vitoria-Gasteizen izan zen, astelehenean, non Gizarte Langintzako Graduko ikasleek Latinoamerikako parte hartzen duten erakundeek 2026/27 ikasturterako proposatzen dituzten proiektuak zuzenean ezagutu ahal izan zituzten. Hurrengo egunean, Bizkaia Aretoak "Repensando Gaztenpatia" mintegi-tailerra hartu zuen. Bertan, ikasitakoa berrikusteko, esperientziak partekatzeko eta hobekuntzarako proposamenak egiteko aukera izan zen, irakasle eta erakunde parte-hartzaileen artean.
Ekimena gaur amaituko da Donostian, harrera instituzional batekin eta "Euskal gazteria solidarioa eta gizarte eraldaketarako konprometitua" Manifestua sinatzearekin, hamargarren urteurrenaren harira. Ekitaldi honetan, EHUren, Euskal Fondoaren, erakundeen eta gizarte-erakundeen arteko lankidetza aitortu da, baita lankidetzarekin, giza eskubideekin eta hezkuntzarekin dugun konpromiso partekatua berretsi ere.
Ekitaldia Arantxa López Simón, Donostiako Udaleko Kultura Aniztasuneko eta Inklusioaren zinegotzi ordezkariak, ireki du. Ondoren, Joxerramon Bengoetxea EHUko errektoreak, euskaraz, eta Nati López de Munain Alzola Euskal Fondoako presidenteak, gaztelaniaz, Gaztenpatia Manifestua sinatu eta irakurri dute.
“"Gurea ziurgabetasun handiko garai bat da, gorroto diskurtsoak hazten diren eta gizarteak gero eta polarizatuago dauden testuinguru batean. Desinformazioa erraz zabaltzen den une bat dugu. Gerrak ere luzatzen eta hedatzen ari dira, eta horren aurrean erantzuna armategian inbertsioa handitzea izan da, aldi berean lankidetza eta elkartasun iturriak murrizten diren heinean. Testuinguru honetan unibertsitate publikoaren eginkizuna argia da: bere eginkizuna da ezagutza zorrotza, pentsamendu kritikoa eta unibertsitatearen oinarrian dauden balioak defendatzea: bakea, berdintasuna, iraunkortasuna eta munduko herri guztiekin elkartasuna. Horretarako, ezinbestekoa da mundu hori eraldatzeko konprometitzeko gai diren pertsonak prestatzea."
Zentzu honetan, EHUko errektoreak Gaztenpatia programaren balioa nabarmendu du. "Unibertsitateak garapenerako lankidetzan ere lagun dezake: beste errealitate batzuk lehen eskutik ezagutzen dituzten profesionalak prestatuz, gure diziplina guztien ezagutza proiektu zehatzen zerbitzura jarriz eta gure ikasleen eta lan egiten dugun komunitateen artean zubiak eraikiz. Programa hau horren adibide ona da".
Nati López de Munain Alzola Euskal Fondoako presidenteak, berriz, "erakunde publikoen arteko lankidetzaren balioa" eta "elkarrekin lan egiteko gai garenean, benetako eragina duten topaketa eta ikaskuntza guneak sor ditzakegula" azpimarratu du. "Gaztenpatia horren isla argia da: euskal gazteria beste errealitate batzuekin lotzen duen ekimena, elkarri ikasteko aukera ematen diguna eta gogorarazten diguna lankidetza ez dela soilik beste leku batzuetako prozesuak laguntzea, harremanak, ezagutzak eraikitzea eta elkarrekin haztea ere badela. Hamar urteko ibilbidearen ondoren, lankidetza ulertzeko modu honekin dugun konpromisoa berretsi nahi dugu eta lan egiten dugun herrialdeetako komunitate eta erakundeekin ditugun loturak indartzen jarraitu".
Manifestua sinatu ondoren, programak aurrera jarraitu du Gaztenpatia programaren aurkezpenarekin, hamar urteko programaren bideo oroigarriaren proiekzioarekin, bazkide diren erakundeen hitzaldiekin, egungo edizioko esperientziak jasotzen dituen bideo baten proiekzioarekin eta parte hartu duten ikasleen zenbait bizipen ezagutzera emanez.
