Transis Lab, Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erretiro Demografikoaren Sailak gidatutako eta Europako Interreg Poctefa programak kofinantzatutako bizi-laborategi transnazionala da. Bere helburua da bizitza-ibilbide osoan zehar autonomia, lotura eta bizitza beteagoak sustatzen dituzten erantzun eta tresna berriak diseinatzea, esperimentatzea, ebaluatzea eta transferitzea.
Gaur Donostian, Tabakaleran, egindako Transis Lab-en IV. topaketan, Euskadin, Nafarroan eta Pirinio Atlantikoetan 2024 eta 2026 urteen artean garatutako proiektu honen emaitzak eta ikasitakoak aurkeztu dira. Guztira 165 adinekok parte hartu dute, Laguardia, Muskiz eta Aginaga (Euskadi), Sakana Harana (Nafarroa), Orthez, Garazi eta Urruña (Pirinio Atlantikoak) eta Haut-Adour eta Val d'Adour (Pirinio Garaiak) herrietakoak.
FRAGILAB tresna digitalaren bidez, pertsona horien hauskortasuna baloratu da, osasuna, eskuragarri dauden laguntzak, jarduerak, loturak, mugikortasuna, irisgarritasuna eta zerbitzuetarako sarbidea kontuan hartuta. Hasieran, hauskortasun-indize globala 26 puntukoa zen, eta esku-hartzearen ondoren 23,2 puntura jaitsi da. Udal-laguntzetarako sarbidea %74,5etik %34,5era igaro da. Gainera, hautemandako ongizate-adierazle batzuk hobetu dira, hala nola tristura edo bakardadea ez sentitzea (%55etik %65era) edo gizarte-laguntzarekin gogobetetzea (%73tik %80ra).
“"Tresna honen balioa hauskortasunaren balorazioa pertsona bakoitzari egokitutako laguntzekin lotzea da. Haren zentzua da ikasitakoak laguntza hobeetan eta hobeto bizitzeko aukera gehiagotan islatzea. Zaintza pertsonalizatuagoetarantz, prebentiboetarantz eta hurbilagoetarantz aurrera egitea dakar."
Transis Lab sarearen egungo helburua esperientzia pilotuak sortutako ezagutzari jarraipena ematea eta erabaki publiko berrietan erabiltzea da. Horretarako, 5 gida sortu dira.
“"Hauzkortasuna detektatzeak soilik balio du gero Transis Lab-ek ematen duen erantzun osoa badator. Euskadiko gizarte-zerbitzuak detekziotik prebentziora igaro dira, eta horren adibide da betiON, erorketak detektatzetik gripearen txertaketa hitzordua hartzeko aukera ematera igaro dena."
Larraza jaunaren hitzetan, ongizatea ez da soilik gizarte-zerbitzuek eraikitzen dutena; loturak, pertenentzia-sentimendua, etxea edo enplegua behar ditu. "Horri aurre egiteko erantzukidetasunetik lan egin behar dugu eta gure betebeharra da sarean lan egitea eta ongizate hori integratzea", gaineratu du.
Transis Lab sarea Euskadiko, Nafarroako eta Akitaniako administrazioek eta berrikuntza-agenteek osatutako partzuergo baten bidez artikulatzen da, hala nola Eusko Jaurlaritza, Nafarroako Gobernua, Pirinio Garaietako Departamentua, Deustuko Unibertsitatea, Garaian, Eusko Ikaskuntza, Zabalduz, Gérontopole Nouvelle-Aquitaine eta beste.
