Azken urteetan, Arrasaten alokairuaren prezioa %23,9 igo da 2017 tik 2022 ra bitartean, eta %30,7 13 urteko epean. Igoera hori lurraldeko batez bestekoaren gainetik dago, eta alokairurako parke txikiaren testuinguruan gertatu da, eskaintzaren eta eskariaren arteko desoreka agerian utziz.
“"Udalak egindako diagnostikotik eratorritako datuek agerian uzten dute etxebizitza oinarrizko eskubide gisa bermatzetik urrun dagoela, nagusiki merkatuaren dinamiken arabera arautu baita. Adierazpen horrek mugak jarri nahi dizkie mekanismo horiei, eta tresna juridiko eta instituzionalak ezarri nahi ditu, etxebizitza herritarren zerbitzura jarri ahal izateko. Ez dugu ahaztu behar etxebizitza ezinbesteko zutabea dela bizitza duina garatzeko."
Alokairuan dauden etxebizitzen kopurua %87 hazi da azken hamarkadan, batez ere gazteen eta erosteko ahalmen txikiagoa duten familien eskutik. Hala ere, eskaintza ez da behar adina hazi joera-aldaketa horrekin batera. Gainera, etxebizitza babestua %8,07 baino ez da, eta erabilera efektiborik ez duten etxebizitzen ehuneko handi bat dago (%9,7), horietako askok birgaitzeko edo aldi baterako erabiltzeko beharra dutelarik.
Egoera horren aurrean, Arrasateko Udala k hiru urterako Ekintza Plana zehaztu du, "esku-hartze integral" batekin. Plan horrek etxebizitza babestu berria garatzea aurreikusten du –1.000 etxe inguru hurrengo 15 urteetan–, dagoen parkea mobilizatzea eta gizarte-politikak indartzea. Jarduera nagusien artean, San Andres Berri edo Intxausti bezalako esparruak garatzea, lurzoru publikoak aktibatzea Eusko Jaurlaritzarekin lankidetzan, tamaina txikiko etxebizitzak sustatzea eta gazteentzako eta adinekoentzako zuzkidura-apartamentuak bultzatzea nabarmentzen dira.
Planak, gainera, La Merced eraikina erosteko aukera aztertzen du belaunaldien arteko zuzkidura-apartamentuak garatzeko. Horrez gain, neurri fiskalak, alokairurako laguntzak eta esku hartzeko tresnak ere aurreikusten dira, hala nola prezioak kontrolatzea edo etxebizitza hutsak mobilizatzea, metro koadroko 10 euroko kanona ezarriz. Kanon hori %10 handituko da urteko aitorpenaren indarraldian, hasierako zenbatekoa hirukoiztu arte, hau da, metro koadroko 30 eurora arte.
“"Eremu tentsionatu izendatzeak datozen hilabete eta urteetan pixkanaka aktibatu beharko diren tresnak ematen dizkigu. Prozesu horrek elkarrizketa zuzena eskatzen du jabeekin, Arrasaten dauden ahalik eta etxebizitza huts gehien merkatuan sartzeko."
