Ertzaintzak eta Euskadiko udaltainek 1.999 arma zuri atzeman zituzten iazko kaleetan, 2024 an baino 117 gehiago, Bingen Zupiria kontseilariak Eusko Legebiltzarra n aurkeztutako datuen arabera. Atzemandakoen artean, erdiak labanak ziren, laurak txikitekoak, eta gainerako 520 objektu ak, hala nola, pinu-zartailuak, makilak edo metalezko barrak.

Zupiria k ohartarazi du «zenbait gizarte-talderen artean» erabilera hori «normalizatzen» ari dela, «ohitura aldaketa» horiei aurre egiteko, eta hori ez dela «ohikoa» gure gizartean. Arma zuriak gehien egoten diren delituak lapurretak, lesioak eta istiluak dira, batez ere asteburuetan eta gaueko ordutegian, 22:00 etatik 5:00 etara.

Decomisoak kalean, parkeetan eta lorategietan egiten dira gehienbat. Portatzen dutenen %57 espainiar nazionalitatekoak dira, eta %43, berriz, atzerritarrak. Arma zuriekin egindako delituek delitu guztien %1 baino ez dute ordezkatzen, eta tipologia batzuetan «lotura arazoak dituzten herritarren» presentzia nabarmentzen da.

Kontseilariak aitortu du arma zurien delinkuentziak «gune urbano batzuetan eta jarduera handikoetan gora egin» duela, Ertzaintza k abian jarritako planaren aurrean. Gainera, gogorarazi du PNV k lege-aldaketak bultzatu dituela hauen jabetza gogortzeko.

Bestalde, Zupiria k kezka agertu du hilketa kontsumatuen gorakadarekin, 2025ean bikoiztu baitziren, «kontu-neurtzeak, droga-trafikoa edo genero-indarkeria» direla eta. Horien artean, hiru eraso kalean gertatu ziren «gaixotasun mental eta adikzioengatik edo botiken erabilera okerrarengatik izandako buru-nahasmendu psikotikoengatik».

Ainhoa Domaica, PP ko Segurtasun gaietarako bozeramaileak, adierazi du arma zurien planak «porrot egin» duela, ez baitu lortu horiek kaletik kentzea, eta «gero eta gehiago» eta «gero eta arriskutsuagoak» direla. Delitu larrienen gorakadari dagokionez, bizitza kentzea, %75eko igoera «jasanezina» iruditzen zaio.

Domaica ren arabera, aurkeztutako estatistikak aurreko urtearekin alderatuta 2.216 delitu gehiago (+%2) islatzen ditu, 1.303 ziberdelitu gehiago eta 913 presentzial gehiago. Zupiria k, ordea, delinkuentziaren «egonkortze» gisa interpretatu du.

Ordezkari popularrak nabarmendu du delitu batzuen «igoera esponentziala» Araba n eta bere hiriburuan, Gasteiz, Bizkaia, Gipuzkoa, Bilbo eta Donostian izandako jaitsieraren aldean. Adibide gisa jarri ditu lapurretak, %5 igotzen direnak Euskadin eta Araban, %15; etxebizitzetako lapurretak, %16 hazten direnak lurralde arabarrean eta gainerakoetan, %5 baino ez; merkataritzako indarkeriazko lapurretak %21 jaisten diren arren, Araban %30 igotzen dira, baita indarkeriazko lapurretak ere, Euskadin %3ko atzerakada izan arren, han %28 igotzen baitira. «Zer gertatzen ari da?» galdetu du.

Segurtasun arazoak bigarren postuan kokatzen dira, mediku-arazoen ondoren, 112 larrialdi telefonoak jasotako 803.000 deiak egiteko arrazoi nagusien artean.

Miren Gallastegi, PSE ko ordezkariak, esan du «segurtasun publikoa ezin dela aztertu estatistika hotz batetik edo titular baten eragin batetik». «Diskurtso sinplista eta alarmistak» saihesteko eskatu du, eta gaineratu du «Euskadi gizarte segurua dela». Arazoen ukazioa saihestu behar da, baina «konfrontazio politikorik gabe».

Gorka Ortiz de Guinea, EH Bildu ko ordezkariak, uste du «segurtasunaren pertzepzio negatiboa helburu politiko batekin zabaldu nahi dela», baina «gure herrialdea leku segurua da bizitzeko, ingurunearekin edo Europako beste eskualde batzuekin alderatuta». «Gauzak gertatzen dira, batzuetan larriak. Prebentzioa eta Polizia behar ditugu, baina ezin dugu eskuineko diskurtsoan erori», salatu du.

Bingen Zupiria kontseilariak jakinarazi duenez, Euskadi ko sute-kontrako helikopteroak hamabi aldiz irten behar izan du lurraldetik kanpo, Nafarroa, León eta Burgos en parte hartzeko 2025ean, gehienbat abuztuan. Gainera, ehun aldiz baino gehiagotan mobilizatu zen eta 70 eguneko entrenamendua osatu zuen. 2025eko memoriaren beste datu deigarri batzuen artean, 190 trafiko istripu eta hildako gidari gehiago nabarmentzen dira. Errepideko motorzaleen biktimak jaitsi arren, txirrindulariak %16 igotzen dira. Arkaute ko Polizia eta Larrialdiak prestatzeko Akademiak 15.600 pertsona baino gehiagori eman zien prestakuntza, eta 28 segurtasun foro egin dira Euskadiko eskualdeetan, azkena Erandio n.