Gorbeiako artzaintzaren historiaren funtsezko lekua da Aldamiñapeko majadia, Zeanurin kokatua, Bizkaiko bigarren gailurrik altuenaren, Aldamin mendiaren, azpian. Austigiarbin majadiarekin batera, Gorbeiako artzaintzako gune garrantzitsuenak izan ziren. Leku honen inguruko bibliografia urria da, baina Fermín Leizaola etnografo eta espeleologoaren lanek eta Ipizki Taldea talde etnografikoaren katalogoek informazio baliotsua eskaintzen dute.
Majadiaren kokapena, 1.050 metroko altueran, inbutu natural erraldoi baten antzekoa da, eta Gorbeian ezagutzen den txarrikorta kontzentrazio handiena du. Txarrikorta hauek, Fermín Leizaolak "cochiqueras" eta Enrike Ibabe etnografoak "txerritxabola" deituak, harrizko hesi zirkular edo laukizuzenak dira, txerriak harrapariengandik babesteko erabiltzen zirenak.
Angel Uribiondo, "Tarde" ezizenez ezaguna, 1996an hil zen azken artzaina izan zen majadian. Bertara iristeko, Zeanuriko plazatik Undurraga urtegia inguratzen duen errepidea hartu behar da, Iondogorta aterpetxera igotzen dena. Aterpetxe hau Baskonia Mendi Taldeak alokatu izan du historikoki. Beste ibilbide erakargarri bat Pagomakurretik abiatzen den zirkularra da, Igiriñaoko pagadiaren aurretik Arretabaltz izeneko pasabide bat hartuz.
Artzain-multzoko azken eraikina, Javier Txarterinaren txabolaren hondakinen gainean eraikitako aterpetxea, Bizkaiko Foru Aldundiak edo Gorbeialdek erosi dute, eta gaztandegi bat egiteko lanak egiten ari dira. Bertan gazta eta beste jaki batzuk erosi ahal izango dira. Inguruan Ramón Etxebarria eta Eusebio Beobideren txabola dago, 1994an berritua eta antzinako egitura mantentzen duena. Palazio izeneko txabola batean Telesforo Egiluz eta Vicente Beitia artzainak bizi izan ziren.
Majadi honetatik gertu, Zenigortako kastroan, Rotaetxe familiaren aterpetxea dago, Bizkaian mendian dagoen lehen aterpetxe pribatua, Aizpegi izenekoa (Resurrección María de Azkuek jarri zion izena). Eraikin honek tipologia berezia du, hormigoi gangadun teilatuarekin. 2021eko maiatzaren 2an, Susana Martín kazetariarekin batera, artikulu bat argitaratu zen DEIA egunkarian aterpetxe honi buruz.
Aldamiñapeko inguruan, baina beste isurialdean, hiru mendizale aterpetxe daude: Cementos Lemona aterpetxea Larragainen (1964koa), El Carmelo aterpetxea, kapera bat duena eta Amorebietako Karmeldarren jabetzakoa, eta Gaztedi aterpetxea, hau ere Bilboko Karmeldarren jabetzakoa.
Antzina, txabolen okupatzaileek urtean gazta bat ematen zioten lurraren jabeari errenta gisa. Gaur egun, Julián Ozerin, Ramón Etxebarria eta Eusebio Beobidek urtero gazta bat ematen diote Rotaetxe familiari. Etzaleku izeneko leku bat ere aipatzen da, bi harkaitz handiren artean dagoena eta egurrezko kortxoa duena, ardiak gauez otso eta azeriengandik babesteko erabiltzen zena.
Aldamiñape mendizaleek bakarrik bisitatzen dute, turismo masiborik gabe, oinez bakarrik irits daitekeen lekua baita. Euskal lurretan 114 urteko historia duen kirol antolatu baten jarraitzaileak dira mendizaleak.




