Joxe Arregi, Oñatz-en 1952an jaioa, frantziskotar eta apaiz izateari utzi zionetik hamasei urte igaro diren arren, bere lan intelektualarekin jarraitzen du. Teologian doktorea da eta duela gutxi aurkeztu du 2023an frantsesez argitaratutako liburuaren euskarazko itzulpena: Jainkoa, jaun goikoaz harago. Teologia berri baterako ildoak. Liburu honetan, Arregik bere bizitza espiritualaren eta erlijioaren inguruko hausnarketak partekatzen ditu, dogmetatik eta Eliza Katolikoaren egitura zurrunetatik harago.
“"2010ean utzi nituen ordena frantziskotarra eta apaizgoa, baina inoiz ez dut asmorik izan bizitza espirituala uzteko. Espiritu hitzak arnasa esan nahi du, eta arnasteari utziz gero, akabo. Sakoneko arnasa da, niretzat, bizitza espirituala, eta hori uzterik ez dut inoiz nahi izan."
Arregik adierazi duenez, kristau sentitzen da, baina bere erara bizi du fedea, dogmetatik eta erakunde katolikoaren mugaketetatik libre. Arantzazun apaiz izateari uztera behartuta sentitu zela gogoratu du, bere pentsamenduak eta irakaspenak debekatu zizkiotelako. Erabaki hori, nahiz eta zaila izan, onerako izan dela uste du, eta bere ibilbideko krisi urteak bedeinkatzen ditu, bereziki 2005etik 2010era bitartekoak Arantzazun eta ondorengo bostak 2015era arte.
Elizaren goi-agintariekin oso kritikoa da Arregi, eta uste du erakundeak ez duela jakin izan Vatikanoko II. Kontzilioaren inguruan munduak bizi zuen eraldaketa kultural eta historiko sakona igartzen. Horren ondorioz, Eliza Katolikoak bere mezu askatzailea transmititzeko aukera galdu duela dio. Erlijioen etorkizunari dagokionez, Arregik uste du Mendebaldean, gutxienez, erlijioen garaia amaitu dela, sinesmen, erritu eta arau moralen sistema gisa ulertuta.
“"Eliz erakunde honenak egin du. Ikusten zen gertatuko zela. Lastima da ez igarri izana, erakunde gisa, eta neurriak hartu ez izana; hau da, barruan zeraman mezu askatzailea eta arnasa berritzailea ez ahoratu eta argitaratu izana. Hori da penagarria."
Hala ere, Arregik aitortzen du jende askok bilaketa espiritual berri bat bizi duela kultura post-erlijioso eta post-sekular honetan. Arrisku gisa ikusten du dogma berriak besarkatzea, eta bere liburu berriarekin, hutsune hori betetzeko modu osasuntsuago bat proposatu nahi du. Etorkizun hurbilari buruzko kezka ere adierazi du, munduko lider politiko eta ekonomikoen botere gero eta handiagoaren aurrean, hala nola Trump, Putin, Xi Jinping eta Elon Musk bezalako teknodiktadoreen aurrean.
