Euskararen biziberritzea: kontzientzia eta ekintza, ez soilik festa

Euskararen aldeko ekimen handiek, hala nola Euskaraldiak edo Korrikak, batzuetan zentzu hustuketa bat jasaten dutela dirudi, benetako kontzientzia falta dela eta.

Irudi generikoa liburu pilo batekin, irakurketa giroa iradokitzen duena.
IA

Irudi generikoa liburu pilo batekin, irakurketa giroa iradokitzen duena.

Euskaldunok elkartzeko eta sozializatzeko joera dugun arren, Irati Iciarrek ohartarazten du euskararen aldeko ekimen handiek, hala nola Euskaraldiak edo Korrikak, batzuetan helburua galtzen dutela, festa hutsean geratuz.

Iciarren ustez, euskararen aldeko ekimenek, Bertso Txapelketak edo Araba Euskarazek kasu, zentzu hustuketa bat bizi dute. Batzuentzat lasterketa bihurtu dira, edo euskaldunak izan arren, gaztelaniaz lotsarik gabe aritzen dira. Horrek, egilearen iritziz, benetako helburua lausotzen du, eta euskararen biziberritzeak behar duen kontzientzia eta ekintza eragozten ditu.
Euskarak jauzi bat behar duela etengabe errepikatu arren, Iciarrek azpimarratzen du ez dela nahikoa benetako kontzientzia hartzen ez bada eta norberaren esku dagoena egiten ez bada. Ehunka pizkunde martxan jarri arren, espero den emaitza ez dela lortuko adierazten du, jada antzeko egoerak bizi izan direlako historian zehar.

"Baina axola handikoa dena, hau da: kontzientziatze baten barnean urrats zuzenak eta jatorrak ematen ari direla. Oraindik ere erdi lo dagoen jende asko esnatzen ez bada, gure errua izango da, ez beste inorena. Gazte askok eta askok oso bultzada ttipia behar dute, lotatik esnatzeko. Gaurko egoera eta giroa ez dira, orain urtebetekoak. Gaur, posibilitateak asko ugaritu eta handitu dira. Gasteizko euskaldunok, saia zaitezte, lo dagoena iratzartzen eta goserik dagoenari jaten ematen. Eta goserik ez duenari gosea sor erazten. Eta ez esan, ezer ez dezakezuela."

Eusebio Osa · Idazlea
Eusebio Osak 1971n Anaitasuna aldizkariko zutabe batean Gasteizko euskaldunei zuzendutako mezu bat gogoratzen du Iciarrek. Mezu horrek, ia 50 urte geroago, gaur egungo egoerarekin duen antzekotasuna nabarmentzen du, kontzientzia, esnatzea eta bultzada bezalako hitz gakoak erabiliz. Iciarren ustez, mezu hori "modernoa", "ezaguna" eta "argia" da oraindik ere.
Azkenik, Iciarrek azpimarratzen du euskarak "dena eta denok" behar gaituela: makroa eta mikroa, jaia eta mugimendua, kontzientzia eta pizkundea. "Hamaika" kontzeptuaren hedadura aprobetxatuz, "hamaika egun ditugula esnatzeko" adierazten du, euskararen aldeko benetako konpromisoa eskatuz.