Elkartearen historia duela 30 urte hasi zen, familia talde batek beren seme-alaben beharrei erantzuteko elkartu zenean, baliabide espezifikorik ez zegoen garaian. Javier Aguirreurreta elkarteko presidenteak azaldu duenez, Isabel Orbe psikiatra espezializatuaren izena hartu zuten, bere esperientzia eta Down sindromearen ikerketan egindako aurrerapenei buruzko ezagutza funtsezkoa izan baitzen proiektua abian jartzeko.
Hiru hamarkada hauetan, Down sindromea duten pertsonen errealitatea izugarri aldatu da. Aguirreurretak adierazi duenez, familiak beti egon dira eta egongo dira elkartean, baina gaur egun Down sindromea duten pertsonak beraiek hurbiltzen dira, autonomia eta independentzia maila altuak lortu baitituzte. Kolektibo ia osoak irakurtzen, idazten eta bizitza sozial osasuntsua darama.
“"Frogatuta dago Down sindromea duten pertsonak beren kolektiboetan integratzen dituzten enpresek hobekuntza nabarmena lortzen dutela harreman pertsonaletan."
Aurrerapenak gorabehera, Aguirreurretak azpimarratzen du inklusio osoa dela oraindik helburu nagusia. Arlo premiazkoena lan-arloa da, non gizarteak eta enpresek pertsona horiek ekartzen duten balioa ulertu behar duten. Gasteizko hainbat enpresatan lanean ari diren gazteak adibide onena dira, emaitza oso onekin. Esperientzia horiek erakusten dute lanpostu arruntetan integratzeko duten gaitasun osoa, eta ez bakarrik babestutako enpleguan.
Azken 30 urteotako lorpen nabarmenetako bat bizi-itxaropenaren igoera izan da, ia bikoiztu egin baita. Horrek erronka berri bat ekarri du: zahartze osasuntsua lortzea. Elkarteak bere kideen autonomia maximoa mantentzeko lan egiten du sei ardatz nagusiren bidez, aholkularitza psikologikotik eta helduentzako prestakuntzatik hasi eta bizitza independente, aisialdi eta boluntariotza programetaraino.
Gaur egun, Down Araba-Isabel Orbe elkartea 60 familia inguruk osatzen dute, eta kopuru hori egonkor mantentzen da, neurri batean, familia etorkinen etorrerari esker, eta ez jaiotza berriei esker. Aguirreurretak boluntario taldearen funtsezko papera ere nabarmendu du, batez ere aisialdiaren arloan. COPE Gasteiz saria “egiten ari den lanaren aitorpen bat gehiago” da, eta erakundeen eta Gasteizko gizartearen laguntza eskertzeko aukera bat, “begi onez ikusten gaituen” gizartearena, bere hitzetan.
