Joan den mendearen erdialdean sortutako Sukaldaritza Berritzailearen mugimenduaren sortzaileek, Juan Mari Arzak eta Pedro Subijana bezalako sukaldariek gidatuta, Euskadi Gastronomiaren lehen Saria jaso dute gaur. Talde hau "pixka bat erotuta eta anarkikoa" zen, "koadrila bat" bezala funtzionatzen zuena.

Vitoria-Gasteiz-en egindako ekitaldi batean, Eusko Jaurlaritza-k Juan Mari Arzak (bere alaba eta sukaldari den Elena-k ordezkatu du), Pedro Subijana eta Karlos Arguiñano bezalako pertsonaiak omendu ditu.

Saria 1976an elkartu ziren belaunaldiko sukaldari horiei ere hedatu zaie, hala nola Ramón Roteta, Xabier Zapirain, Ramón Zugasti, Ricardo Idiakez, Tatus Fombellida (emakume bakarra), Patxi Quintana, Pedro Gómez, Manolo Iza, Jesús Mangas, José Juan Castillo eta Luis Irizar (azken biak jada zenduak). Guztien izenean Subijana mintzatu da: "Pixka bat erotuta eta anarkikoa zen sukaldari talde bat ginen, talde espirituarekin eta eskuzabaltasunarekin pentsatu genuen elkarrekin gehiago egin zezakegula bakoitzak bere aldetik baino. Oso ondo pasatzen genuen lanean eta eztabaidatzen, lagun koadrila orori bezala".

"Urteekin gaztaroa sendatu zaigu", bromatu du, baina oraindik ere "sormenari eta bat egin nahi zuen edonori harrera egiteari ez zaio mugak jarri behar" uste dute. "Inoiz ez ginen talde itxi bat izan, ezagutzaren transmisioaz obsesionatuta bai, eta bizirik gauden bitartean, asko dugula egiteko pentsatuz", adierazi du Subijana-k. Imanol Pradales lehendakariak txantxa egin die bertan ziren sukaldariei: "Euskadin, neurriz jaten eta edaten dugu. Eta oinarri handiarekin, ezta, Karlos?", esan dio Arguiñano-ri.

"Txantxak alde batera utzita, gastronomia plater gainekoa baino askoz gehiago da. Duela 50 urte, aitzindari talde batek amets bat jarraitu zenuten: gure sukaldaritza munduko onenen artean kokatzea. Oso argi izan zenuten berrikuntza, esentziarik gabe, artifizial hutsa zela", esan du lehendakariak. "Baserrietan bilatuz eta etxekoandre eta arrantzaleei galdetuz galdu ziren platerak berreskuratu zenituzten, orduan baztertzen ziren osagaiak eta lehengaiak erabili zenituzten, probatu, nahastu, eta, batez ere, ikasitakoa eskuzabaltasunez partekatu zenuten. Zuen artean, eta baita hurrengo belaunaldiekin ere", goraipatu du lehendakariak.

Txakoli Etxaniz-entzat Saria
Sukaldaritza Berritzailearen lehen afaritan, 1977an, bi ardo zeuden: bata 'Chacolí Echaniz' zen Getaria-koa, lehendakariak gogoratu duenez, gaur ere saritua izan den familiarena. Zehazki, Txomin Etxaniz txakoli upategiko Txueka Isasti anaiek jaso dute saria, enogastronomia ibilbide onenaren kategorian, Getariako Txakolina jatorri izendapenaren aitzindari eta sustatzaile gisa.

1977an, apenas 15 hektarea txakolin zeuden. Bertako ardoa zen, tradizio historikoa izan arren gutxi estimatua. "Baina gizon batek, Pedro Txueka, bere potentziala baloratu zuen eta gidoia aldatzera konprometitu zen. Frantzia-ra joan zen ikastera eta ilusioz eta etorkizunez beterik itzuli zen", gogoratu du lehendakariak. Bere semeek, Iñaki, Andrés eta Ernesto-k, lekukoa hartu zuten, eta Getariako txakolina mundu osoan saltzen den lehen mailako ardo bihurtu zuten.

Berrikuntza teknologikoa eta etorkizuna ardogintzan
Azken saritua Izaskun Oribe ingeniaria izan da, AIDTEC Solution-en sortzailea, "pertsona talentudun gaztea" atalean. Ardogintzako familia batekoa, Oribe-k aitortza jaso du adimen artifiziala eta sentsorika ardogintzan aplikatzeagatik. Labastida-tik, Oribe-k 'Kube' ardoa garatu du, Errioxa Alabako enologia tradizionala analisi prediktiboarekin eta konputazio kuantikoarekin uztartuz, mahastizainei izurriteak prebenitzeko, baliabideak aurrezteko eta soroetan lan egiten dutenen bizitza errazteko balio duten teknologiak.