Ylenia Jabalera Ruz, CIC bioGUNeko Biologia Sintetikoko Laborategiko ikertzailea, Granadako Unibertsitatean biokimikan lizentziatu zen (2016) eta bioteknologian (2017) eta edafologian (2021) masterrak egin zituen. 2021ean Biologia Oinarrizko eta Sistemikoan doktoregoa lortu zuen, nanomedikuntzan eta nanoteknologian espezializatuta.
2021etik aurrera CIC nanoGUNE n eta gero CIC bioGUNEn lan egin du, genomaren ediziorako CRISPR-Cas nukleasa sintetikoen garapenean lagunduz. 2025ean, LaCaixa Junior Leader Fellowship eta Ikerbasque ikerkuntza bekak jaso zituen, eta gaur egun Emerging Scientist (Zientzialari Emergenta) kargua du.
Bere ikerketa-lerroak transposoien biologiak eta ingeniaritza genomikoak du ardatz, RNAk gidatutako transposoietan oinarritutako tresnen diseinu ebolutiboa landuz. Taldeak geneak zehaztasunez txertatzeko estrategia unibertsalak garatu nahi ditu, biologia molekularra, eboluzio molekularra eta proteinen diseinua uztartuz.
Jabalera Ruzek azaldu duenez, bere ikerketaren helburu nagusia gaixotasun genetikoen erantzule diren mutazioak zuzentzea da, batez ere tratamendurik ez duten edo egungo tresnekin konplexuegiak diren kasuetan. Teknologia honek DNA zati luzeak eta gene osoak zehaztasunez txertatzea ahalbidetuko luke, gaixotasun arraroen eta minbiziaren aurkako terapia unibertsalagoak garatuz.
Bere erreferente zientifiko nagusia Marie Curie da, haren irmotasuna, zorroztasuna eta zientziarekiko konpromisoa inspirazio iturri izan direlarik. "Ulertzen ikasi dugun horri beldur izateari uzten diogu" esaldiak zientziaren espiritua laburbiltzen duela uste du.
Etorkizunari begira, Jabalera Ruzek espero du edizio genetikoaren aurrerapenei esker sendabiderik ez duten gaixotasun genetikoak tratatzeko aukera izatea, eta terapia pertsonalizatu, eskuragarri eta unibertsalak garatzea milioika pertsonaren bizi kalitatea hobetzeko.
Ikerketaren munduan sartu nahi duenari jakin-mina izateko eta gozatzeko aholkua ematen dio, ikerketa bide zaila baina merezi duena dela azpimarratuz.
