Udal aurrekontuak funtsezko tresna dira udalerri baten funtzionamendu normalerako eta inbertsioak egiteko. Hala ere, hainbat udalek ez dute aurrekonturik onartu agintaldiko hiru urteetan, eta horrek eguneroko kudeaketa zailtzen du. Egoera hori bereziki nabarmena da Trapagaranen eta Sestaon.
Meatzaldeko udalerrian, Trapagaranen, PSE gutxiengoan dago gobernuan, eta EAJk kritikatu du oraindik ez dela aurrekontu zirriborrorik ere aurkeztu. Ainhoa Santisteban jeltzaleen bozeramaileak adierazi duenez, "galdutako legegintzaldia da", eta 2022tik aurrekontuak luzatuta daude. "Eguneroko gauzetarako aurrekontu-aldaketak egiten ari gara, eta dagoenak ez ditu benetako beharrak asetzen. Hobetzeko aukerak galtzen ari gara, urte hauetan ez da obra bakar bat ere egin. Pena da, 5 milioi eurotik gorako diruzaintzako gerakina dagoelako, baina konturik ez dugunez, ezin dugu hori erabili", azpimarratu du.
“"Galdutako legegintzaldia da. Eguneroko gauzetarako aurrekontu-aldaketak egiten ari gara, eta dagoenak ez ditu benetako beharrak asetzen. Hobetzeko aukerak galtzen ari gara, urte hauetan ez da obra bakar bat ere egin."
Miguel Ángel Gómez Viar alkateak egoera "nahiko penagarria" dela onartu du, eta "kiroldegiko nahastearen" ondorio dela. Izan ere, Emtesport enpresak, udalerriko instalazioetan zerbitzuak ematen dituenak, hamar urte baino gehiago daramatza kontraturik gabe. Anomalia 2012an hasi zen, Udalak hitzarmena luzatzea baztertu zuenean, lizitazio-plegu berriak ateratzeko. Ordutik, gobernu-taldeak, EAJ alkate zela, ez du lehiaketara atera. Prezioen igoerarekin, enpresak milioi bat euro eskatu ditu "desoreka" ekonomikoa arintzeko, baina Udalak auditoria bat eskatu du benetako zifra egiaztatzeko, eta arazoak konpondu gabe jarraitzen du.
Sestaon, berriz, egoera antzekoa da, baina desberdina. EAJk eta PSEk elkarrekin gobernatzen dute, gehiengo osoa izan arren, oraindik ez da aurrekonturik onartu. 2023ko otsailetik luzatuta dago, "udal langile faltagatik". Hala ere, korporatiboek 55,7 milioi euroko zirriborroa aurkeztu dute aurtenerako, eta laster onartzea espero dute. Beste udalerri batzuetan, hala nola Barakaldon eta Santurtzin, agintaldiko hiru urteetan aurrekontu bakar bat onartu da. Barakaldon, 2024ko kontuak onartu ziren, eta hurrengo urtera luzatu ziren. Orain, 151 milioi euroko dokumentu berri bat prestatzen ari dira. Santurtzin, EAJren gutxiengo gobernuak 2024ko aurrekontua onartu zuen EH Bilduren eta Elkarrekin Podemosen laguntzarekin, baina EH Bilduk hurrengo urtean akordioa ez betetzea salatu zuen. Hala ere, jeltzaleek 70 milioi euroko zirriborroa aurkeztu diete oposizioari, akordioak lortzeko asmoz.
