2020an Bilbon sortu zen Oreka Circular Economy startup-ak elikagaien xahutzearen aurka borrokatzen du. Enpresa teknologiko honek ikastetxeetako, ospitaleetako jantokiak eta supermerkatu-kateak gizarte-erakundeekin lotzen ditu, egunero soberan dituzten elikagaiak jaso ditzaten.
“"Soberan dagoena aprobetxatu eta falta den tokira eraman."
Berreskuratzen diren elikagaiak egoera ezin hobean daudenak dira, baina irteera komertzialik ez dutenak, zerbitzuak itxi direlako edo iraungitzear daudelako eta jada salduko ez direlako. Startup-ak berehalakotasuna bilatzen du elikagaiak behar dituzten gizarte-erakundeak dauden auzo eta herrietara banatzeko.
Eusko Jaurlaritzak egindako ikerketa baten arabera, pertsona bakoitzak urtean 142 kilo elikagai xahutzen ditu Euskadin, eta horietatik 40 kilo zuzenean zaborrera doaz. Horrek urtean 311 tona elikagai baino gehiago suposatzen du. Munduan, elikagaien ekoizpenaren %30 baino gehiago zaborrera doa, egoera ezin hobean egon arren.
Elikagai-soberakinak detektatzen dituzten zentroek Oreka Circular Economy aplikazioa erabiltzen dute dohaintzak programatzeko. Tresna arin eta azkarra da elikagaiak, gehienak prestatuak, emateko. Ondoren, haien logistika-kateek soberakinak modu seguruan berreskuratu eta gizarte-erakundeei entregatzen dizkiete.
Abantaila gehigarri bat da establezimendu emaileek zerga-abantailak dituztela. Lehen kostu bat zena, zaborrera zihoan janari hori, orain dohaintzekin beren balioaren %45eraino sar daitezke urte amaieran zerga-aurrezpen gisa.
Startup-a, 2020an Bilbon jaio zena eta pandemiaren ondorioz denbora batez jarduerarik gabe egon zena, etengabe hedatzen ari da. Hasieran 50 otordu inguru ematen zituen, eta orain hilean 60 eta 70 tona elikagai artean banatzen ditu, zazpi autonomia-erkidegotan dago presente eta dozenaka gizarte-erakundek jasotzen dituzte elikagaiak, startup-ari esker, urteko egun guztietan.
