EuskalHiria 2026 kongresuak hiriak barrutik berritzeko deia egin du

Bilbon egindako kongresuak etxebizitza eta iraunkortasun erronkei aurre egiteko hiri-berroneratzearen garrantzia azpimarratu du.

Irudi generikoa: hiri baten silueta modernoa, eraikinetan integratutako gune berdeekin, hiri-berroneratzea eta etxebizitza-soluzioak sinbolizatuz.
AA

Irudi generikoa: hiri baten silueta modernoa, eraikinetan integratutako gune berdeekin, hiri-berroneratzea eta etxebizitza-soluzioak sinbolizatuz.

Bilbon amaitu da XXIV. EuskalHiria kongresua, eta bertan parte hartu duten 200 aditu eta ordezkariek bat egin dute hiriak barrutik hazteko beharra azpimarratuz, etxebizitza eta iraunkortasun erronkei aurre egiteko.

XXIV. EuskalHiria kongresuak, Bilbon eginak, hiriak barrutik hazteko beharra azpimarratu du, lehendik dauden auzoak eta eraikinak hobeto aprobetxatuz. Topaketa honetan, 200 aditu nazioarteko eta erakundeetako ordezkari bildu dira, etxebizitza eskaintza zabaltzeko eta lur gehiago kontsumitu gabe iraunkortasunari eusteko formula berriak eztabaidatzeko.
Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Agenda Urbana Sailak antolatu du kongresua, Nazio Batuen Eremu Urbanizatuen Programaren (ONU-Habitat) laguntzarekin. Bi egun hauetan zehar, Euskadi, Herbehereak, Estatu Batuak, Kanada, Erresuma Batua, Italia eta Andaluzia bezalako lekuetako proiektuak aztertu dira.
Kongresuak, ‘Re-crecer. La ciudad entre los retos de la vivienda y la sostenibilidad’ lelopean, birgaikuntza, hiri-berroneratzea, azpiegitura berreskuratzea eta ingurune finkatuak egokitzea izan ditu ardatz nagusi, egungo erronka urbanistikoak gainditzeko tresna gisa.
Kongresuaren irekieran, Bilboko alkate Juan Mari Aburto, Etxebizitza eta Agenda Urbana kontseilari Denis Itxaso eta ONU-Habitateko Plangintza eta Finantza buru Shubhagato Dasgupta izan ziren. Denis Itxasok etxebizitza babestu berria eraikitzea eta dauden eraikinak birgaikuntza eta eraldatzearen aldeko apustu irmoarekin uztartzearen beharra defendatu zuen.
Kongresuan zehar, hainbat ponentek aurkeztu dituzte proiektuak, erakutsiz nola erabili gabe dauden azpiegiturak eta espazio urbanoak egungo beharrei erantzuteko. Adibidez, Scape Architecture-ko Duncan Lewis-ek Bilboko Telefonicaren eraikin zaharraren eraldaketa aurkeztu zuen, landaredia eta hiritarrentzako topaguneak integratuz.
Halaber, etxebizitza-birgaitze esperientziak ezagutu dira, hala nola Londresko Croydon auzoan edo Turingo industria-guneen berreskuratzean. Euskadin, komentario eta eskola zaharrak etxebizitzatan eraldatzeko ekimenak aurkeztu dira, baita Bilboko Udalaren planeamenduak aurreikusten dituen 15.000 etxebizitzak ere, horietatik 2.500 babestuak Zorrotzaurren.
Montrealgo esperientziak etxebizitza eskuragarriaren ikuspegi bat eskaini du, irabazi-asmorik gabeko etxebizitza ereduaren bidez. Gainera, hiri kanadarreko hipodromo zaharraren eraldaketa aurkeztu da, 2.500 etxebizitza berri sortzeko aukera emango duena.
Aretian Urban Analytics and Design-eko Ramon Gras-ek, Harvardeko Unibertsitateko ikertzaileak, datuek eta hiri-analisirako tresnek eskaintzen dituzten aukerak azaldu zituen, erabakiak hartzeko orduan.
Bigarren jardunaldian, auzoen birgaikuntza eta birgaitze proiektu zehatzetan sakondu da. Nabarmendu da Eusko Jaurlaritzaren Opengela programa, zazpi urtean 25 auzotan lan egin duena eta 2.000 etxebizitza baino gehiago birgaitzen lagundu duena ingurune zaurgarrietan.
Rotterdam Rooftop Days-eko Nikki Kamps-ek hiriko teilatuen potentziala aurkeztu du, gune berdeak, eguzki-instalazioak eta baita etxebizitza berriak sortzeko aukerak azpimarratuz.
Hiri-berroneratzearen, etxebizitzaren eta klima-egokitzearen arteko harremana ere landu da. Sciences Po Paris-eko Federica Rotondo-k etxebizitza-desberdintasunak murrizteko politikak aurkeztu ditu, eta Basque Centre for Climate Change (BC3)-eko Estibaliz Sanz-ek klima- eta gizarte-politikak konektatzearen garrantzia azpimarratu du.
Aurreztasun, parte-hartze eta auzoan egoteko eskubidea izan dira kongresuko beste ardatz nagusiak. Ámsterdameko Etxebizitza Elkarteen Federazioko Anne-Jo Visser-ek hiriburuko bederatzi elkarteen lankidetza-eredua azaldu du.
San Frantziskoko YIMBY mugimenduko Sonja Trauss-ek azaldu du nola herritarren mobilizazioak etxebizitza berrien eraikuntza defendatzen lagun dezakeen, etxebizitza eskasiari aurre eginez.
Granadako Santa Adela auzoko esperientziak erakutsi du hiri-esku-hartzeak auzotarrekin lan zuzenarekin batera egitearen garrantzia. Gasteizko Udaleko Mikel Inchaurbe-k Lakua eta Salburua auzoetako birgaikuntza eta plangintza-lanak partekatu ditu.
Kongresuak azpimarratu du hiri-berroneratzeak ez duela eraikin eta espazio publikoen eraldaketa fisikoan soilik geratu behar, baizik eta kohesio soziala indartu, auzoen aniztasuna mantendu eta hobekuntzak bertan bizi diren pertsonengana iristea bermatu behar duela.
Amaieran, ONU-Habitat Espainiako Ana Beatriz Jordao-k jardunaldien ondorio nagusiak aurkeztu zituen, eta Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza sailburuorde Juan Carlos Abascal-ek hiri-garapen berri honek hiri jasangarriago eta gizatiarragoetarantz aurrera egiteko duen aukera nabarmendu zuen.
Iturri ofizialaren informazioan oinarritutako edukia: Irekia — Dpto. Vivienda y Agenda Urbana (17/11/2026)