Bilbao Zerbitzuak, Bilboko udal enpresa, udal merkatuen eta Derio eta Deustuko hilerrien kudeatzailea, zerbitzu ofizialen lanpostuetarako oposizioak antolatu ditu, hilobiratzaile eta errausketa-labeko operadore gisa. Lanbide honek esfortzu fisiko handia eskatzen duenez, hautagaien gaitasuna probatzeko proba bereziak sartu dira hautaketa prozesuan.
Martxoaren 12an egindako azterketa fisikoan, hautagaiek 45 kiloko zaku zilindriko bat (emakumezkoen kasuan 35 kg) lurretik jaso, bularraren kontra mantendu eta 22 eskailera-maila igo behar izan zituzten, gero buelta erdia eman eta zakua hasierako gainazalean utziz. Horrez gain, 15 kiloko mankuerna bat (emakumezkoen kasuan 11 kg) besoak luzatuta eta 30 graduko angeluan minutu batez eutsi behar izan zuten. Guztira 37 hautagai aurkeztu ziren, gidabaimena, DBHko titulua edo baliokidea eta gutxienez B1 euskara maila eskatzen zitzaielarik. Zortzik ez zuten gainditu eta bik ez zuten parte hartu. Horrela, 26 hautagai, horien artean bi emakume, apto gisa sailkatu ziren eta martxoaren 26an 24 gaietan oinarritutako test bat egin zuten.
“"Lan oso gogorra da, gaitasun fisiko handia eskatzen duena."
Jose Antonio Fernández hilerriko gerenteak adierazi duenez, nahiz eta gaur egun feretroak garraiatzeko tresnak, poleak eta plataforma jasotzaileak bezalako baliabideak egon, lanak esfortzu handia eskatzen jarraitzen du. Hildakoak eskuz garraiatu behar dira metro askotan zehar, hilkutxarekin maniobratu eta baita nitxoetara igo ere, batzuetan baldintza zailetan. Batez ere 1902ko hilerri batean, non hilobi batzuen egiturak oso konplexuak diren. Gainera, gero eta ohikoagoa da hildakoen bolumen edo altuera handiak familiak hilkutxa bereziak erostera behartzea. Gorputzek 100 kilo baino gehiago pisatzea ohikoa da, eta horri kutxaren pisua gehitu behar zaio, gutxienez 60 kilo egurrezkoak badira, eta bikoitza izan daiteke nobleak badira.
Hilobiratzaileek gutxienez 120 kilo garraiatzen dituzte hilobiratze bakoitzean, baina ohikoena 150 eta 200 kilo artean izatea da, eta 280 kilora ere iritsi dira hildakoaren eta feretroaren pisuaren artean. Gerenteak adierazi duenez, 200 kilotik gorako pertsonak ere lurperatu dituzte. Gaur egun, 28 pertsona ari dira lanean hilerrietan, eta horietatik erdiak zerbitzu ofizialak dira. Urtero 1.500 inguru lurperatze egiten dituzte, baina egun bakoitza desberdina da. Lana neguan, batez ere urtarrilean eta otsailean, eta udako bero-boladetan areagotzen da. Hilobiratzeak egiteko lau pertsonako taldeetan antolatzen dira. Esperientziadun profesionalek asko baloratzen dituzte indar fisikoa duten eta konfiantzazko harremana duten lankideak, eta lan-taldeen osaera aldatzeari uko egiten diote. Izan ere, operadore batzuek uste dute proba fisikoak ez direla behar bezain zorrotzak, eta ez datozela bat lanbideak eskatzen duen benetako esfortzuarekin, eta horrek bajak eragin ditzakeela. Lehen 60 kilo igo behar zituzten eskaileretan gora, eta ariketa osagarriak ere egiten zituzten, lasterketa bat adibidez, Bilboko Samur-eko langileek bezala. Orduan, etxeetara joaten ziren gorpuen bila. Orain, hileta-etxeek egiten dute hori.
Bilbon zerbitzu ofizialaren plaza lortzen duenak, hasiera batean, langile baten errelebo-kontratuaren egoeragatik sortutako hutsunea beteko du. Hitzarmen kolektiboaren arabera, aurten 41.601 euro gordin jasoko ditu, antzinatasuna eta osagarrizko ordainsariak kanpo. Orain egiten ari den EPEa legegintzaldiko azkena izango da hilobiratzaile izateko, nahiz eta administratiboentzako beste bat antolatu behar den. Azken urteetan, langileen gehiengoa egonkortu egin da.
Gizarte oparo honetan, non helduen %16k obesitatea pairatzen duten, behar berriak sortu dira. Hildakoen bolumen eta altuera gero eta handiagoak direla eta, familiek hilkutxa berezien aukera zabala dute eskura. Neurri estandarra 1,95 metro luze, 60 zentimetro zabal eta 50 zentimetro sakon izan ohi da, baina XL edo XXL motakoak ere badaude, 2,4 metro luze eta 75 zentimetro zabal izan daitezkeenak. Kutxa bereziak estandarrak baino %40 garestiagoak izan daitezke, eta horiek maneiatzeak esfortzu handiagoa eskatzen du. Hilobiaren tamaina ere kontuan hartu behar da aukeraketan. Eta ekologikoak ere badaude, material biodegradagarriekin egindakoak, hala nola banbuarekin edo kartoiarekin, eta horiek gorantz doaz.
