Saria AZTI ren itsas hondakinen inguruko esperientzia aitortzen du, bere bizi-zikloaren amaieran arrantza-tresneriak sortzen dituen hondakinak murrizteko soluzioak garatzeagatik. SEARCULAR proiektu europarraren buru dela, zentroak arrantza-flota, fabrikatzaileak, portuak, birziklatzaileak eta administrazioak bildu zituen, erabili gabeko arrantza-sareei eta tresneriei erabilera berria emateko eta arrantzak sortzen dituen hondakinak murrizteko.
Bilbon, 2026ko azaroaren 13an. AZTI k Waste Lab Bizkaia Sarietako lehen edizioko Entitate Kudeatzaileen Kategoriaren saria jaso du. Oihane C. Basurko, AZTI ko itsas zaborretan aditua eta SEARCULAR proiektuaren koordinatzailea, izan zen sari hau jasotzen, joan den azaroaren 12an, ostegunean, Miribillako Bilbao Arenan.
Sari hauek Bizkaian ekonomia zirkularra bultzatzen dutenei ikusgarritasuna emateko sortu ziren, hondakinen prebentzioaren, materialen berrerabilpenaren eta birziklapenaren bidez. Bizkaiko Foru Aldundiak sustatzen du ekimena Garbiker ren bidez, Aclima (ingurumenaren euskal klusterra) eta EIDE (Euskal Diseinatzaileen Elkartea)ren parte-hartzearekin.
Portu batean ontzi batek ateratako sare bat itsasora itzul daiteke, arrastratzaile baten sareak higaduratik babesteko kable bihurtuta. Hori egiteko, jakin behar da zer material berreskura daitezkeen, nola eraldatu eta zer ezaugarri behar dituen erabiliko duen tripulazioak. SEARCULAR proiektuan, AZTI k urrats bakoitzean parte hartzen dutenen lana koordinatu zuen, sarearen entregatik hasi eta itsasoan kable berriaren probetaraino.
AZTI k eta Saretu Recycling bermeotar enpresak sare atunero zaharretatik abiatuta kable horiek garatzeko lanak koordinatu zituzten. Lau arrastratzailek probatu zituzten 429 bider. Probetan, kable birziklatuek beren harien %1,2 galdu zuten, ohikoek %8,3 galtzen zuten bitartean. Saiakuntzek hobekuntza bat ere identifikatu zuten flotarentzat: kablearen malgutasuna handitzea, horrela errazago maneiatzeko.
Erabilitako sareak eta tresneriak jasotzea planteatzen duen portu baterako, erabaki zehatzak hartu behar dira: zenbat espazio erreserbatu, nola bereizi materialak eta nola antolatu garraioa. SEARCULAR proiektuan, GAIKER rek Smart Blue Point modeloa garatu zuen, bilketa eta sailkapenerako eredu bat, eta taldeak 13,7 tona arrantza-tresneria erabiliz balioztatu zuen, lau euskal portutatik jasotakoa. Esperientzia honek portuei, kudeaketa-enpresei eta administrazioei datuak ematen dizkie bilketa dimentsionatzeko eta material bakoitzarentzako helmugarik egokiena erabakitzeko.
11 erakundek osatutako eta AZTI k hiru urtez koordinatutako partzuergoak, proben emaitzak arrantza-sektorerako eta administrazioetarako gomendioetara eraman zituen. Horien artean daude bilketa-puntuak portuetako instalazioetan sartzea eta arte bakoitza osatzen duten materialak identifikatzea, berreskuratzea errazteko. Cabezas Basurko k SEARCULAR ren emaitzak aurkezterakoan adierazi zuenez, «erronka orain da industria eta erregulazioa koordinatuta aurrera egitea beraien aplikazioa hedatzeko». Proiektuak Europako Horizonte Programa ren, UK Research and Innovation en eta Eusko Jaurlaritzaren finantzaketa izan zuen.
Sari hauen lehen edizioan, Biscay Eco Aggregates ek ere jaso zuen aitorpena, Enpresa eta Profesionalak kategorian, eta Bilboko Udala k, Erakunde Publikoak kategorian, Bilborganik organikoaren bilketa ekimenagatik. José Ignacio Zudaire Arana kibilbideari egindako saria jaso zuen.
