Marta, Lurraldebus-eko gidaria uztailaz geroztik, ia talka egin zion kamioi bati A-8an, Elgoibar parean, asteazkenean. Gertaera horretan bost foruzain hil ziren. Gidariak eta bere 63 bidaiariek une horretan bizi izan zuten beldurra izugarria izan zen. Ostegunean lanera itzuli zen eta ostiral honetan astebete gogorra amaituko du, baina ez du inoiz pentsatu ere egin baja hartzea.

Marta beti izaten da lanera lehenengo iristen den horietakoa. "Asko gustatzen zait denborarekin joatea, autobusa prestatzea, presarik gabe. Esaten didate pixka bat exageratua naizela", aitortu du. Castro Urdiales-en bizi da eta goizeko zazpietarako Bilbao-ko garajeetara iristeko, eguna argitu aurretik irten behar du etxetik.

Lurraldebus-en hasi aurretik, "Castro eta Bizkaibus"-en lan egin zuen. Ez du urte asko daramatzala ofizioan onartzen du —lehen dantza irakasle zen—, baina nahikoa bai jakiteko zer egiten duen. Donostia-Bilbao linea da berea. "Maite dut", dio inolako zalantzarik gabe. Buruz ezagutzen du.

Asteazkenean, bere lanaldiko bigarren bidaia egiten ari zen. Bilbotik irten zen zazpietan, Donostiara iritsi zen, eta zortzi eta erdietan itzultzen zen Bilborantz, Atotxako geltokiko bidaiariekin. Autobusa beteta zegoen: 63 bidaiari, gehi berak. "Beti beteta; arraroa da eserleku hutsak egotea", dio. Donostia-Bilbao da trafiko handieneko lineetako bat.

Bat-batean, pentsatzeko astirik izan gabe, "bat-batean hor ikusi nuen neure burua: kaka, kaka, kaka. Badakizu hori esaten duzuna: ez du balaztatzen, ez du balaztatzen, ez du balaztatzen". Martak egin zuen. Lehenik eta behin, atzeragailua —"atzeratu egin nuen behean”—, gero balazta. Sekuentzia zehatza, ordena zehatzean. Eta mekanikariari eskatu zion: "Noiz gelditzen den, gelditzen da". Eta gelditu egin zen: "Volvo bat da gainera, oso ondo balaztatzen du", aitortu du. Baina hala ere, "oso oso gertu" geratu zen pentsaezineko zorigaitz bat bizitzetik.

Kaskoak autobusa jo zuen, nahiz eta autobusa kaltetu gabe. Barruan, "motxilak airera joan ziren". Kaskoekin zihoan bidaiari bat bat-batean esnatu zen frenazoarekin. Marta kontatzen ari da eta ondorio bat ateratzen du: "Gero jendea gurekin haserretzen da esaten dugunean musika-tresnak maletategian sartu behar direla. Begira, atzo horietako bat airean joan eta norbaiti buruan jo izan balio." Ez dute beti ulertzen bidaiariek arau horiek. "Zerbait gertatu arte."

Martak "dena, dena, dena" ikusi zuen: furgonetaren maniobrak, hasieran AP-1eko bidegurutzea hartu nahi zuela zirudien eskuineko bi errailetatik, gero AP-8an jarraitzen saiatzeko egindako zuzenketa, medianarekin talka eta kaosa. "Talka izugarria", "autoa alde batetik bestera, kaskoak, hauts zuria". Eta aurrean zuen kamioiaren irudia, bere erreia okupatuz, ez zaio burutik joaten.

Gero, erreakzionatu aurretik isiltasun unea. Autobusetik irten zen. "Bidaiarien artean erizain bat zegoen, eta berehala joan zitzaion kamioilariari". Gidaria kontziente zegoen, eskuan zauria zuen eta betazalean ere bai, baina ondo zegoen —dagoeneko alta emanda dauka—. Furgonetakoak, berriz, ez. "Lastima sentitzen dut, batez ere pena. Txapeldunen mutilak gogoratzea, gainera ikusi nituen", deitoratu du.

Zer gertatuko zen autobus zahar batekin? "Kontatzen ari ginen, edo gaur bezalako egun batean euria eginez (ostegun honengatik)..." Asfaltu bustia eta bide hezea. "Hobe pentsatzea ere ez", aitortu du. 63 bidaiari berberak, kamioi bera puntu berean. Emaitza erabat ezberdina izan zitekeen. Martak 50 urte beteko ditu ekainaren 25ean, eta nahikoa denbora darama bolantean badakielako, batzuetan, xehetasun batek dena aldatzen duela.

Gaur gehiago pisatzen dio, dioenez, atzo "flotatzen" bezala baitzegoen, bizitakoaz jabetu gabe. "Oharkabean. Ez naiz jabetzen, baina zin egiten dut hutsuneak ditudala, gauzak ez ditudala gogoratzen". Baina hala ere, ez zaio burutik pasa baja hartzea. "Inoiz ez, beldurrik ere ez diolako hartu nahi bolanteari". "Maite dut nire lana", errepikatu du. Eta uste du lanpetuta egoteak on egiten diola.

Bere lankideek eta bidaiariek zoriondu egin dute atzo bertan. Ia egunero berberak dira, nahiz eta ez beti linea bera edo txanda bera bete. Egunean hiru bidaia: zazpietan Bilbotik Donostiara irten, itzulerako bidaia egin, eta berriro Donostiarantz, non bere lanaldiaren amaieran autobus bera hartzen duen —oraingoan lankide batek gidatuta— eta etxera itzultzen den.

Bere bikotekidea ere gidaria da linea berean eta bere laguntza nagusia izan da ordu hauetan. Justu aste honetan bera zen goizean ibilbide horretan, ordu horretan. Berari egokitu ahal izan zitzaion. Edozein lankideri egokitu ahal zaio egunen batean. Lurraldebus-eko lankide batek galdetu zion: "Baina nola egin zenuen?" Sorbaldak altxatzen ditu. "Ez dakit azaltzen". Edo ateratzen zaizu edo ez zaizu ateratzen.

"Lekun beretik lehen aldiz pasatzeak pixka bat mugitu nau", aitortu du. Gehien harritu zaion gauzetako bat da dagoeneko " dena konponduta zegoela, bidea garbi, balitzekoa pasatu ez balitz bezala. Egia esan, makinak dira". Baina gaur egun osorik zegoen media berdina izan zen asteazkenean bost foruzainen zorigaitza. Berak badaki bertan gertatu zena apenas 24 ordu lehenago. Gidariaren eserlekitik ikusi zuen.