Etxebizitza Ministerioak astearte honetan argitaratutako erreferentzia-indize berriak Bilboko alokairuen batez besteko prezioa mila euro inguruan kokatzen du. Adibidez, Somera kalean, Alde Zaharrean, 1947 eta 1980 artean eraikitako 90 metro koadroko etxebizitza baten gehienezko prezioa 1.026 eurokoa da. Deustun, antzeko ezaugarriak dituen etxebizitza baten gehienezko errenta 1.223 eurokoa da, San Franciscon 845 eurokoa, Rekalden 1.015 eurokoa, Amezolan 1.078 eurokoa eta Indautxun 1.658 eurokoa. Basurtun, gehienezko kostua 1.034 eurokoa da, eta Zorrotzaurren 1.112 eurokoa.

Datu horiek berresten dute Bilboko alokairuen batez besteko prezioa hilean mila euro ingurukoa dela. Herrialdeko higiezinen atari nagusiak ia ez du eskaintzen atalase horretatik beherako higiezinarik Bizkaiko hiriburuan. Plataforman atzo eskuragarri zeuden datuen arabera, 490 alokairutik, 140 baino ez ziren iraupen luzekoak. Gainerakoak alokairu tenporalerako ziren, eta modalitate horretan ez dira aplikatzen 2023ko Etxebizitza Legean jasotako prezio-mugak. Nahiz eta tradizionalki pisu horiek ikasleei edo aldi baterako langileei zuzenduta egon, gero eta jabe gehiagok aukeratzen dute modalitate hori araudia saihesteko.

Indizea atzo sartu zen indarrean, urtebeteko atzerapenaren ondoren, eta lege nazionalak tentsio handiko eremu deklaratutako hirietan alokairu librearen merkatuko prezioa kontrolatzeko aurreikusten dituen mekanismo guztiak agortzen ditu. Horren helburua da gazteek eta sektore ahulek, baita klase ertainek ere, etxebizitza bat eskuratzeko zailtasunak eragiten dituen prezioen igoera geldiaraztea. Bizkaiaren kasuan, neurriek oraingoz Bilbo, Barakaldo eta Galdakaoko barruti bati eragiten diete, nahiz eta Eusko Jaurlaritzak dagoeneko aztertzen ari den udalerri berriak zerrendan sartzea.

Udalerri horietan, jabeek ezingo dituzte beren pisuak nahi duten prezioan merkaturatu, hainbat adierazleri erreparatu beharko diete. Alde batetik, Ministerioaren prezio-indizea dago, pisu bat merkatura atera daitekeen gehienezko tartea markatzen duena. Inoiz alokatu ez diren, azken bost urteetan egin ez duten edo jabe handiek kudeatzen dituzten etxebizitzetan bakarrik aplikatzen da. Horren eragina merkatuan, beraz, txikiagoa da. Eusko Jaurlaritzak kalkulatzen du indize horrek Euskadin sinatzen diren kontratuen %10ari bakarrik eragiten diola. Hala ere, defendatzen du, efektu mugatua izan arren, alokairuen prezioak beherantz bultzatzen dituen adierazlea dela, igoerak onartzen ez dituenez, higiezinen kostua neutralizatu eta merkatua gizatiartzen duelako.

Gainerako jabeek –%90ak– INEk hilero eguneratzen duen indizeari erreparatu beharko diote kontratuak berritzerakoan. Gaur egun, %2,47an dago finkatuta. Hori da, gehienez ere, errenta igo ahal izango duten ehunekoa. Baten eta bestearen arteko aldea gorabehera, sektoreak dio “pisuaren prezioa mugatzen den bakoitzean, eskaintza jaisten dela”. Horren adibide da Bilbon 30.000 pertsona baino gehiagoko eskariarentzat eskuragarri dauden pisu kopuru murriztua.