ZINEBI 2026: Zinema garaikidea eta sariak azaroan

Bilboko zinema jaialdiak 49 film labur eta dokumental erakutsiko ditu, eta Ramón Barea eta István Szabó omenduko ditu.

Irudi generikoa: ZINEBI 68ko karteldegia gauez argiztatuta, aurrean jendetza lausotuta.
AA

Irudi generikoa: ZINEBI 68ko karteldegia gauez argiztatuta, aurrean jendetza lausotuta.

Bilboko Zinebi Nazioarteko Zinema Dokumental eta Film Laburren Jaialdia bere 68. edizioa ospatuko du azaroaren 20tik 27ra, zinema garaikidea eta dokumentala ardatz hartuta.

Bilboko Zinebi Nazioarteko Zinema Dokumental eta Film Laburren Jaialdia bere 68. edizioa ospatuko du azaroaren 20tik 27ra, zinema garaikidea eta dokumentala ardatz hartuta. Nazioarteko Lehiaketak 49 film labur (fikzioa, animazioa eta dokumentala) bilduko ditu, 3.300 proposamen baino gehiagotatik aukeratuak. Essential Docs atalak, berriz, Laura Poitras, Barbara Kopple, James Benning eta Albert Serra bezalako zinemagileak izango ditu protagonista. Horrez gain, Spain Shorts atalak estatuko film laburren ikusgarritasuna sustatuko du.
Jaialdiak talentua sustatzeko apustua indartzen du: Essential Docs-eko hainbat filmek, hala nola "La noche de la infancia", "La Pietà" eta "Taranta", ZINEBI Networking-en parte hartu zuten aurretik. GazteDoku ekimenak, SGAE eta EHUrekin batera garatua, 25 proiektu jaso ditu aurten eta formazioaren, sorkuntzaren eta Bilboko Zinema Dokumentalaren Foro Profesionalaren arteko lotura zabaltzen du.
Egitaraua osatzeko, Ramón Barea bilbotar aktore, zuzendari eta dramagileak eta István Szabó hungariar zinemagileak jasoko dituzte 2026ko Mikeldi de Honor sariak. Bertoko Begiradak atalak lau saiotara zabalduko du bere programazioa, eta euskal film laburren panorama bat eskainiko da, hainbat belaunalditako ikusleentzat zuzendutako jarduerekin batera. Memoria, migrazioak, identitatea, harreman sozialak eta lurraldearen eraldaketak ere izango dira lan hautatuen gai nagusien artean.
Joseba Lopezortega, Jaialdiko zuzendaria, eta Cristina Ezquerra, jarduneko idazkari nagusia, izan dira 68. ZINEBIren egitarau osoa aurkezteko arduradunak Bilboko Udalean.
SEKZIO OFIZIALA: 49 FILM LABUR FIKZIOAN, ANIMAZIOAN ETA DOKUMENTALEAN
Nazioarteko Film Laburren – Sekzio Ofiziala lehiaketak 49 lan bilduko ditu, jasotako 3.300 proposamen baino gehiagotatik aukeratuak. Zortzi saiotan banatuta, fikzioaren, dokumentalaren eta animazioaren bidez mundua kontatzeko modu ezberdinen erakusleihoa izango da. Hautaketa-batzordearentzat, zinema honek harritu, ziurtasunak zalantzan jarri eta ikuspegi estetiko, kultural eta politiko berriak proposa ditzake, ikus-entzunezkoen kontsumoaren formula nagusien aurrean.
Lan guztiak Bilbon estreinatuko dira estatu mailan eta azaroaren 21etik 26ra bitartean Arriaga Antzokian izango diren zortzi saiotan proiektatuko dira. Lehiaketan Joshua L. Oppenheimer estatubatuarraren "The Revolution Against Death", Kamal Aljafari palestinarraren "Masao Adachi Takes a Passport Photo", Nele Wohlatz-en "The Spoon", Jonathas de Andrade brasildarraren "Raftsmen and Canoeists" eta Ulu Braun-en "Electric Birds" bezalako lanak daude. Anna Mantzaris-en "Please", Ru Kuwahata eta Max Porter-en "Cartoon Physics", Jon Frickey-ren "Ploo" eta Carla Pereira-ren "Algo en la casa" bezalako lanak ere ikusi ahal izango dira, animazio garaikidearen hizkuntza aniztasuna erakutsiz.
Lehiaketak hainbat mugimendu, lotura eta gatazka garaikide jorratzen dituzten lanak biltzen ditu ikuspegi heterogeneoetatik: Sabrine Khoury-ren "A Tenderness", Mariia Ponomarova-ren "Patronymic", Diana Bustamante-ren "El león", Mehraneh Salimian eta Amin Pakparvar-en "Memories of a Window", edo Elham Ehsas-en "Forgotten Spaceman". Fikzioen artean, Beatriz Navas Valdés-en "Nervios de acero", Isa Luengo eta Sofía Esteve-ren "Los andares", eta Irene Visa-ren "En este día tampoco se encontró nada" aurkitzen dira.
Euskal sorkuntzak presentzia nabarmena izango du Sekzio Ofizialean Violette Bellet eta Maia Iribarne-ren "Guretako eztia", Mikele Landa-ren "Neska bat desagertu da", Raúl Barreras-en "Bitartean, gero", Sonia Estévez-en "Onena ura da", Daniel Alegrete-ren "High River" eta Esther Escudero-ren "Siurana" lanekin.
ESSENTIAL DOCS: DOKUMENTALAREN MAISU HANDIAK ETA NAZIOARTEKO SARIAK
ZINEBIren 68. edizioak nazioarteko zinema dokumentalaren aukeraketa nabarmena aurkezten du Essential Docs atalean, lehenago Beautiful Docs izenekoa. Bertan, generoko zinemagile eraginkorrenen azken lanak eta nazioarteko zirkuituan nabarmentzen ari diren talentu berriak bilduko dira. Veneziako, Berlingo, Locarnoko, Torontoko, Visions du Réel, Shanghaiko edo Tesalonikako jaialdietan estreinatutako edo saritutako filmak programazioan sartzen dira, baita Cannes Docs-ek bultzatutako proiektuak ere. Aukeraketa honek Bilbo dokumental garaikidearen topagune bihurtzen du, memoria historikoa, gatazka politiko eta sozialak, identitatea, lan munduaren eraldaketak eta ez-fikziozko zinemaren aukera espresiboak aztertzen dituzten lanekin.
Essential Docs-eko izen handien artean, Laura Poitras nabarmentzen da, "Citizenfour" lanagatik Oscar saria eta "All the Beauty and the Bloodshed" lanagatik Veneziako Urrezko Lehoia irabazi dituena, eta ZINEBIko Mikeldi de Honor 2024 jaso zuena. Jaialdira "They’re Here" (2026) lanarekin itzultzen da, Rachel Lauren Muellerrekin batera zuzendua eta Venezian estreinatua, ICEren migrazio-erredadak dokumentatzen dituena. Gainera, Kamal Aljafari palestinarraren "Going Home" (2026) eta Bill Morrison estatubatuarraren "Sawyer Avenue, Sunday Afternoon" (2026) ere ikusi ahal izango dira.
Barbara Kopple, ZINEBIko Mikeldi de Honor 2001 eta bi Oscar sari irabazi dituena, ere bertan izango da "Union Town" (2026) lanarekin, Venezian estreinatua eta Toronton hautatua, banaketa-plataformetako langileen lan-baldintzei eta sindikatu-antolaketari buruzkoa. Film honek "Harlan County, U.S.A." (1976) eta "American Dream" (1990) lanen konpromiso soziala berreskuratzen du, biak Oscarrez sarituak.
James Benning, zinema esperimentalaren erreferente eta ZINEBIko epaimahaiburua 2006an, "Eight Bridges" (2026) lanarekin izango da, Berlinalen estreinatua; eta Albert Serra, Locarnoko Urrezko Lehoia eta Donostiako Zilarrezko Maskorra irabazi dituena, "Sixteen Moments of My Life" (2026) aurkeztuko du, Locarnon mundu mailan estreinatua.
Bereziki aipagarria da Xisi Sofia Ye Chen-en "La noche de la infancia" (2026), Visions du Réel jaialdian sari nagusia irabazi duen lehen espainiar ekoizpena. Proiektu honek ZINEBI Networking-en parte hartu zuen duela bi urte. Rafael Molés eta Pepe Andreu-ren "La Pietà" (2026) ere bertatik pasatu zen, Cannes Docs-eko Spain Showcase-erako hautatua eta Tesalonikan estreinatua. Hauekin batera, Samuel Nacar-en "Taranta" (2026), ZINEBI Networking 2025 Saria irabazi eta Sevillan estreinatua, ere Essential Docs-en izango da.
Gatazka garaikideak dira protagonista Ahmad Hassouna palestinarraren "Citizenfour" (2026) lanean, Venezian estreinatua, Gazako bonbardaketetan argazkilari baten eta bere familiaren bizitza erakusten duena; eta Jonas Spriestersbach-en "Meanwhile in Namibia" (2026), Visions du Réel-en aurkeztua eta Bilbora iritsiko dena Gijóngo Jaialdiarekin partekatutako estreinaldian.
Estatu mailako ordezkaritzan David Baute-ren "Benigno" (2026) aurkitzen da, "Mariposas negras" lanagatik Goya saria irabazi duena, Shanghain estreinatua eta Mauro Herce-ren argazkigintzarekin. Gainera, Izaskun Arandia-ren "Irailak" (2026), San Sebastiánen estreinatua; Manuel Correa-ren "Atlas de la desaparición" (2026), CPH:DOX-en aurkeztua; eta Xiana do Teixeiro-ren "Crías" (2026), Málagan estreinatua, ere programazioan sartzen dira. Lan hauek memoria historiko eta pertsonala, isildutako kontakizunak eta belaunaldien arteko esperientziak sakontzen dituzte.
Essential Docs-ek ZINEBI dokumental internazionalaren topagune gisa sendotzen du, generoko figura handiak, jaialdi nagusietan aitortutako filmak eta Bilbon proiekziorako espazioa aurkitzen duten ahots berriak bilduz.
BERTOKO BEGIRADAK: EUSKAL FILM LABURREN LAU SAIO
ZINEBIk euskal ekoizpenari babesa indartzen dio Bertoko Begiradak – Miradas desde Euskadi atalarekin, lau film labur saio hartuko dituena, azaroaren 23tik 26ra bitartean Arriaga Antzokian. Atal honek fikzioa, animazioa, dokumentala eta forma hibridoak biltzen ditu, identitateari, desioari, memoriari, zaintzari eta paisaien zein komunitateen eraldaketei buruzko filmekin.
Hautatutako lanen artean, Iban del Camporen "Zisne beltzak", Aner Etxebarria eta Pablo Vidalen "Abata", Pablo Esteo, June San Sebastián, Leyre Fernández, Antton Gorroño, Leire Martínez eta Irune Agirreazaldegiren "El otro lado", Beatriz Larraguetaren "Si los pájaros cantan" eta Sébastien Boularden "Hemen gaude" daude. Jarraipen gisa, Ekaitz Bertizen "Joare tte", Aroa Fernández Lazkanoren "Itsas epel", Aitor Elorriagaren "Madame Mademoiselle", Alba Lozanoren "Aho beltza", Alexander Lemus Gadearen "La Madame", María Monrealen "El santo que vestí", Imanol G. Gurrutxagaren "Anai", Rodrigo Soares Teixeiraren "Loose Sleep", Imanol Ortiz Lópezen "Hambre" eta Pablo Hernandoren "Los Divulgators" aurkitzen dira.
Lan hauei, Nazioarteko Lehiaketan ere parte hartzen duten beste titulu batzuk gehitzen zaizkie, euskal film laburraren aniztasuna eta bizitasuna azpimarratuz.
EUSKAL DOKUMENTAL OSOAREN PANORAMA ZABALA
Euskal programazioa Bilboko hainbat egoitzatara zabaltzen da, film luze dokumentalen erakusketa oparo batekin, memoria intimotik eta historikotik abiatuta, erretratu kulturala, musika eta inguruko figura garrantzitsuen berreskurapena eskainiz. Proposamenek jatorri bera dute, baina ez formulak: horien artean daude behaketa dokumentalak, hurbilpen biografikoak eta errealitatearen eta irudikapenaren artean kokatzen diren lanak.
Ikusi ahal izango dira "Aresti eta abesti" eta "El arte sencillo" Museo Guggenheim Bilbao-n; "La maleta de Álex", "Pedro Arrupe. Yo viví la bomba atómica" eta "Simulacro", Sala BBK-n; eta "Mari Puri Herrero, de lo real a lo fantástico" eta "Gaulana", Bilboko Arte Ederren Museoan.
Musikak ere presentzia berezia izango du "Gatibu: Agur esan barik" eta "ETS – Itzal argitan" lanekin. Azken dokumental hau azaroaren 25ean, asteazkena, estreinatuko da Sala BBK-n, eta "Gatibu: Agur esan barik" azaroaren 24an, asteartea, Golem Alhóndigan izango da.
SPAIN SHORTS: ESTATUKO FILM LABURREN LEHIOA
Spain Shorts atala estatuko film labur onenen aukeraketa bat ikusgai jartzeko sortu da, Bilbon nazioarteko lehiaketatik haratago merezi duten kalitate eta ibilbideko filmak barne hartuz. Formatuaren bizitasunaren, bere bilaketa estetikoen eta espainiar zinemaren ahotsen aniztasunaren panorama bat da.
Aukeraketan Júlia Marcóren "Bobs", Huescako Jaialdian saritua; Marine Auclair March-en "Gamberra", Huescako Jaialdian saritua; Juan Vicente Castillejoren "La fábula de la punki adolescente"; Natalia Marínen "Crónica del cansancio", FIDMarseille eta Toronton izan dena; Rocío Mesaren "OAO"; eta Gala Hernández López-en "Like Moths to Light", Rotterdam eta Punto de Vista bezalako jaialdietan programatua, aurkitzen dira. Horiez gain, Olga Navalón eta Bea Hohenleiterren "Que me alimente", Álvaro Fenech eta Noa Fitoren "Mi tía Pura", Harper Madrigalen "A Hole in the Ground" eta Alicia Úbedaren "Garabato" ere sartzen dira.
Spain Shorts-eko film laburrek Caimán Cuadernos de Cine – ZINEBI Kritika Saria eskuratu ahal izango dute, 2.000 euroko saria eta bost kritikarik osatutako epaimahai batek emana. Aldizkari espezializatuarekin egindako lankidetzak errekonozimendu eta proiekzio bide berri bat gehitzen dio hautatutako lanari.
GAZTEDOKU ETA ZINEBI NETWORKING: FORMAZIOETIK GARAPEN PROFESIONALERA
SGAE eta EHUren laguntzarekin garatutako GazteDokuk 25 proiektu jaso ditu eta zinema dokumentalaren inguruko ikasketa eta lanerako gune bat irekitzen du. Ekimen hau Jaialdiaren apustuan integratzen da, ahots berriei laguntzeko eta lehen sorkuntza prozesuen eta esparru profesionalaren arteko zubiak eraikitzeko. ZINEBI Networkingeko Foro Profesionalarekin duen harremanak formazioa eta proiektuen garapena laguntza ekosistema beraren parte gisa aurkeztea ahalbidetzen du.
Dokumentalaren Foro Profesionalak bere XX. edizioan garapen eta amaiera fasean dauden dokumentalen aurkezpen publikoak, banakako bilera profesionalak, telebista eta plataformekin topaketak, eta laborategi eta egoitzei eskainitako saioak izango ditu. Zinemagileak eta ekoizleak beren filmen etorkizunean lagun dezaketen programatzaile eta agenteekin konektatzen ditu.
ZINEBI Animation Lab bere bigarren edizioa ospatuko du azaroaren 25etik 27ra, garapen prozesuan dauden animazio proiektuen parte-hartzearekin. Laborategiak formazio jarduerak, aholkularitza eta sektoreko profesionalekin topaketak eskainiko ditu, eta 3.000 euroko bi laguntza emango ditu, bat euskal proiektu batentzat eta bestea Estatu mailako proiektu batentzat. Ekimen honekin, ZINEBIk zinema sorkuntzari laguntzeko lana animazioaren esparru espezifikora zabaltzen du.
ZINEBI Express-ek sortzaile berriak zinemarekin esperimentatzera gonbidatuko ditu. Bere aurkezpena azaroaren 5ean izango da TUMO Bilbao-Bizkaia zentroan, Ugaitz Alegría aurkezle bilbotarra, Lara Izagirre zinemagilea eta Joseba Lopezortega Jaialdiko zuzendariarekin batera, batez ere zinema eskoletako ikasleei zuzendutako topaketa batean.
ZINEBI Networking-ek Aukera programa ere hartuko du, (H)emen Elkarteak garatua eta emakumeek sortutako proiektuen garapenean zentratua.
MIKELDI DE HONOR: RAMÓN BAREA ETA ISTVÁN SZABÓ
ZINEBIk Ramón Barea eta István Szabó omenduko ditu bere Mikeldi de Honor sarien bidez, bi zinema ibilbide luze eta proiekzio handikoak, tradizio eta belaunaldi ezberdinekin lotuak. Aitorpen hauek Europako zinemaren interpretazioa, sorkuntza eta memoria azpimarratzen dituzte.
Ramón Barea, aktore, zuzendari eta dramaturgo bilbotarra, antzerkiaren, zinemaren eta telebistaren artean ibilbide luzea egin duena. Bere izena Bilboko kulturarekin eta arte eszeniko eta ikus-entzunezkoen aldeko lan etengabearekin lotuta dago. Mikeldi de Honor sariak bere moldaerraztasun interpretatiboak, sorkuntzarekiko konpromisoak eta ikusle eta profesionalen hainbat belaunaldirekiko hurbiltasunak markatutako ibilbidea aitortzen du.
István Szabó zinemagile hungariarra azken hamarkadetako Europako zinemaren erreferente handienetako bat da. 1982an "Mefisto" lanagatik Oscar saria irabazi zuen, bere filmografiak gizabanakoen, boterearen eta historiaren arteko harremanak aztertzen ditu, bereziki XX. mendeko dilema moral eta politikoetan arreta jarriz.
Ramón Bareak sari hau jasoko du ZINEBIren inaugurazio galan, azaroaren 20an, 19:30etik aurrera Arriaga Antzokian. István Szabók Jaialdiaren itxiera ekitaldian jasoko du aitorpena, azaroaren 27an, 19:30ean, Arriaga Antzokian.
ZINEBISKOPIO: ZINEMA, KOMUNITATEA ETA ELKARRIZKETA
Saioek proiekzioak eta elkarrizketak uztartzen dituzte errealitate partekatuak, inklusio prozesuak eta belaunaldien arteko harremanak ardatz hartuta. Egitarauak kontzertu kolonbiar bat eta film laburren aukeraketa bat biltzen ditu, "Prejuicios", "Headscarf", "Empoderío" eta "El regalo" lanekin batera. "Crías" lanaren presentzia eta Xiana do Teixeiroren filmaren inguruko idazketa inproduktiboari buruzko belaunaldien arteko tailerra ere nabarmentzen dira, esperientzia zinematografikoa, literatura eta belaunaldi ezberdinen memoriaren arteko zubiak eraikiz.
ZINEBITXIKI: ZINEMA EZAGUTU HAURTZAROTIK
Haur ikusleek beren espazio propioa izango dute ZINEBItxiki-rekin, film laburrak istorioak modu askotara konta ditzakeela deskubritzera gonbidatuz. Aukeraketak jakin-mina eta eguneroko pantailako ohiko zinema-forma baino ezberdinak esploratzeko plazera sustatzen ditu.
Saioak Arriaga Antzokian izango dira azaroaren 23, 24 eta 26an, eta haurrek zinema historiko batean ikusteko esperientzia izatea ahalbidetuko dute. Egitarauak "The Sky Was Candy", "El otro lado", "Into the Forest", "A Day in the West", "Shorts from the Box: Wild Things" eta "A Little Death" lanak biltzen ditu.
DEPÓSITO ZINEBI: ANIMAZIOA, EXILIOA ETA MEMORIA
Jaialdiak bere ondare zinematografikoa berreskuratzen jarraitzen du Depósito ZINEBIren bidez, Elías Querejeta Zine Eskola eta Euskal Filmategiarekin batera garatutako ikerketa proiektua. Aurten, Grupo Cine Sur-en jarriko du arreta, 1976ko estatu kolpearen ondoren erbesteratutako Argentinako sortzaileen kolektiboa, Mexikotik animazioa adierazpen eta pedagogia politikarako tresna gisa erabili zuena.
Saioak "La persecución de Pancho Villa" (1978), "El compa Clodomiro y el capitalismo" (1981) eta "El compa Clodomiro y la explotación" (1981) berreskuratuko ditu. Filmak, garai batean Bilbon aurkeztuak, hamarkada batzuk geroago itzultzen dira, 2025 eta 2026an Argentinan, Mexikon, Frantzian eta Dominikar Errepublikan kolektiboko kideekin egindako elkarrizketen bidez egindako ikerketa baten emaitzekin batera. Ekimen honek tituluak ez ezik, ekoizpena eta zirkulazioa baldintzatu zituzten inguruabar politiko eta gizatiarrak ere berreskuratzea ahalbidetzen du.
Egitarauak saio bereziei ere lekua uzten die, "La amiga", "Vida en los teleclubs" lanekin. Artxiboa horrela, zinemaren historia eta historia kolektiboa kontatzeko moduak berrikusteko material bizi bihurtzen da.
ZINEBI 68KO IRUDIA: ARRIAGA ETA BILBOKO OMENALDIA
Jesús Mari Lazkano artista (Bergara, 1960) da edizio honetako kartelaren egilea, Francisco Durrioren Arriaga Monumentuaren berrinterpretazio zinematografikoa. ZINEBI 2026ko irudiak Bilboko kulturaren bi gertaera lotzen ditu: Bilboko Arte Ederren Museoko zabalkundearen irekiera, zeinaren atrio berrian eskultura leku nagusian dagoen, eta Juan Crisóstomo de Arriaga konpositorearen heriotzaren bigarren mendeurrena, lanari eskainia.
Kartelaren protagonista Euterpe, musikaren musa, urrezko silueta batean irudikatua atzealde ilun baten aurka. Jatorrizko eskulturan duen lira baten ordez, Lazkanok 16 milimetroko zeluloidezko bobina bat jarri du. Keinu honek omenaldi musikala zinema adierazpen bihurtzen du eta sorkuntzaren indarra zein lanaren erakusketa eta zaurgarritasuna irudikatzen ditu ikuslearen begiradaren aurrean.
Euskal Herriko Unibertsitateko Arte Ederretan lizentziatu eta doktorea den Lazkanok arkitekturaren, paisaiaren eta naturaren arteko harremanen inguruan garatu du bere ibilbidea. Bere lana Europan, Amerikan eta Asian erakutsi da, eta Bilborekin lotura estua du, Guggenheim Museoan eta Arte Ederren Museoan erakusketak eginez eta Euskalduna Jauregia eta Metro Bilbao bezalako espazioetan esku-hartzeak eginez. 2025ean, gainera, ZINEBI Animation Lab-en lehen edizioan parte hartu zuen.
SARRERAK ETA EGOITZAK
Arriaga Antzokiak inaugurazio eta itxiera galak hartuko ditu berriro eta Jaialdiaren gune nagusi gisa bere lekua berreskuratuko du, bere proiekzio eta soinu teknikoen baliabideak berritu ondoren. Egun osoan zehar saioak lotzeko aukera emateaz gain, profesional eta kazetarientzako lan-eremuak eta arreta-guneak izango ditu.
Arte Ederren Museoa ere Jaialdiaren programazioaren egoitza gisa berriro sartuko da. Era berean, hiriko beste kultur ekipamendu batzuk ere batuko dira, hala nola Golem Alhóndiga zinemak, Sala BBK, Bilborock, Guggenheim Bilbao Museoa, Azkuna Zentroa-Alhóndiga Bilbao eta beste hainbat egoitza laguntzaile.
Sarreren eta abonamenduen (publiko orokorrarentzat eta hainbat kolektiborentzat) salmenta bihar, urriaren 28tik aurrera, aurreikusten da. Prezioak eta haien azken baldintzak ZINEBIren kanal ofizialetan komunikatuko dira.
Hedabideentzako ikus-entzunezko materiala esteka honetan dago eskuragarri.
SARE SOZIALAK:
zinebi.eus
Iturri ofizialaren informazioan oinarritutako edukia: Ayuntamiento de Bilbao (27/10/2026)