Euskal gastronomiaren ikur den Idiazabal gaztaren ekoizpenak beherakada nabarmena izan du aurtengo denboraldian. Jatorri Deituratik adierazi dutenez, faktore desegokiek, hala nola klima txarrak eta abereen gaixotasunek, gaztandegien jardueran eragin zuzena izan dute.
Jatorri Deituraren arabera, denboraldiak urtebete irauten du gutxi gorabehera, urritik urrira. Hala ere, ekoizle batzuek azaroaren amaieran hasten dute eta hurrengo urteko irailaren lehen hamabostaldian amaitzen dute. Prozesu luze honetan, hainbat zirkunstantziak eragin dezakete azken emaitzan.
“"Ekoizpena aurreko urteetakoa baino txikiagoa izaten ari da orain arte. Iazko kanpainan baino %10 gutxiago ekoizten ari gara."
Iazko 2024-2025 denboraldian 1.400 tona Idiazabal gazta baino gehiago ekoiztu ziren, aurrekoan baino %10 gehiago. Orduan, klima ona izan zen eta ardiak behar bezala bazkatzera atera ahal izan ziren. Gainera, gaztandegiek eta industriari esnea saltzen dioten abeltzainek salmenta prezio onak izan zituzten.
Aurtengo denboraldiko baldintzak, ordea, desberdinak izan dira. Iazko amaieran, abereen gaixotasunek kalte handia egin zuten, batez ere 'mihi urdin' gaitzak eta beste parasito batzuen eraginak. Infekzio mota hauen agerpenak eragin handia du Idiazabal gaztaren ekoizpen kanpainan, animalia askoren heriotza eraginez eta ardi kopurua murriztuz.
Klima ere ez da lagungarria izan. Kanpainako lehen hilabeteetan hotz eta euri asko egin du, eta horrek ardiak gutxiago bazkatzera ateratzea eragin du. Ardiak zenbat eta gehiago bazkatu, orduan eta esne litro gehiago ekoizten dituzte. Ekoizpenerako klima leun eta hezea da egokiena. Kanpainaren erdian, esne gehien ekoizten den unean, datozen asteek erabakigarriak izango dira.
Gainera, beste faktore batek ere eragin du: industria batzuek esne litroaren erosketa prezioa jaitsi dute, eta horrek ziurgabetasuna sortu du ekoizleen artean. Horrek zuhurtzia irizpide bat jarraitzea eragin du, eta horrek ekoizpenean eragina izan du.
