Gipuzkoako Foru Aldundiak mendekotasun-egoeran dauden pertsonen etxeko zaintzarako laguntzen onuradun kopurua %19 hazi da azken hamarkadan, eta gaur egun Gipuzkoan 20.000 pertsona dira laguntza horiek jasotzen dituztenak. Aldi berean, inbertsio ekonomikoa %50 igo da hamar urtean, 76 milioi eurora iritsiz.
Maite Peña Zaintza eta Gizarte Politiketako diputatuak datu horiek aurkeztu zituen atzo Gipuzkoako Batzar Nagusietan. Bertan, Elkarrekin Gipuzkoa taldearen eskariz agertu zen, 2023tik aurrera Asistentzia Pertsonalerako Prestazio Ekonomikoaren (PEAP) eta Familia Inguruneko Zaintzetarako Prestazio Ekonomikoaren (PECEF) bilakaeraren berri emateko.
Iaz, 76 milioi euroko inbertsioa egin zen, 20.000 onuradun baino gehiago izanik. Horietatik %45ek asistentzia pertsonaleko prestazioa jaso zuten, eta %53k, berriz, familia inguruneko zaintzetarako laguntza ekonomikoa. Gastuari dagokionez, lehen laguntzak gastu osoaren %62 hartu zuen, eta bigarrenak, berriz, %35. Horrek, Maite Peña diputatuaren arabera, “gure sistemak osagai profesional handiagoa duten etxeko zaintza-formuletara duen orientazio argia” islatzen du.
“"Duela hamar urte, onuradunen %26k baino ez zuen PEAP jasotzen, eta gastu osoaren %35 zen. Gaur egun, sistema garatuagoaz eta profesionalizaziora bideratuagoaz hitz egiten dugu."
2023tik aurrera, III. graduko PEAP jasotzen duten pertsonak %19 igo dira, eta II. gradukoak, berriz, %12. Familia inguruneko zaintzetarako prestazio ekonomikoari dagokionez, igoerak %7 (III. gradua) eta %6 (II. gradua) izan dira. Peñak gogorarazi zuenez, “urte horretan hobekuntza estruktural garrantzitsuak sartu ziren”, hala nola prestazio guztietarako gutxieneko zenbateko bermatuak —200 euro hilean III. graduan, 150 II. graduan eta 100 I. graduan—, eta PEAPen gehieneko zenbatekoak igo ziren, batez ere II. graduan.
Gainera, 240 euroko hileko osagarri espezifiko bat gehitu zen, zaintzaren kostua Lanbide Arteko Gutxieneko Soldataren (LAGS) %125 gainditzen zuenean, “behar handiagoko egoeretan estaldura indartuz, prestazioa gehienez 1.072 eurora irits baitaiteke”.
2025eko azken datuen arabera, 2.704 etxeko bisita egin ziren, eta udal gizarte-langileen balorazioaren arabera, prestazioaren egokitzapena pertsonaren egoerara “kasuen %80an altua izan da eta %19an ertaina”. Peñak adierazi zuenez, “hori funtsezkoa da, ez baita soilik pertsona gehiagorengana iristea, baizik eta hobeto iristea, erantzun egokitu eta kalitatezkoekin”.
Datozen urteei begira, eta lurraldeak duen erronka demografikoa kontuan hartuta, “prestazioak indartzen jarraitu nahi dugu, haien egokitzapena hobetuz eta familia inguruneko zaintzei laguntza mantenduz eta formula profesionalizatuagoak bultzatuz”, azaldu zuen Zaintza eta Gizarte Politiketako diputatuak. “Badakigu sistemak erronka garrantzitsuak dituela, eta horrek edozein aldaketa arduraz jorratzera behartzen gaitu, sistemaren iraunkortasuna bermatuz”, gaineratu zuen.
