Iaz, Gipuzkoako Elikagai Bankuak 15.500 pertsonari eman zien laguntza, 2.056 tona elikagai banatuz hainbat programaren bidez. Datu horiek aurreko urtekoekin alderatuta jaitsiera bat adierazten dute, bai elikagai bolumenean, bai onuradun kopuruan. Hala ere, elkarteak adierazi du jaitsiera horri esker pertsonako hileko banaketa-ratioa mantendu eta arreta kalitatea hobetu ahal izan dutela.
Erakundearen azken txostenaren arabera, 2024 tik aurrera Gipuzkoan elikagai tona eta onuradun kopuruaren jaitsiera bat erregistratu da. Jaitsiera hori ez da negatibotzat hartzen, aitzitik, “laguntza orekatuagoa, benetako beharretara egokitua eta denboran iraunkorra” eskaintzea ahalbidetzen duela adierazi dute. “Ez da bolumen kontua soilik, zaintza kontua ere bada”, azpimarratu dute erakundetik.
Iaz, batez beste, 11 kilo elikagai banatu ziren pertsona eta hilabete bakoitzeko. Guztira, 2.056 tona banatu ziren, aurreko ekitaldiko 2.560 tonarekin eta 17.202 onuradunekin alderatuta jaitsiera nabarmena izanik. Jaitsiera horren arrazoi nagusiak bi dira: batetik, “Azken Minutua” programaren bidez jasotako dohaintzen murrizketa, eta bestetik, 2024ko Bilketa Handian eta 2025eko lehen hilabeteetan elikagaiak erosteko ekarpen ekonomiko txikiagoa.
Ez da bolumen kontua soilik, zaintza kontua ere bada.
Elikagai Bankuak 809 tona berreskuratu zituen iraungitze-datatik gertu zeuden elikagaiak, 135 hornitzaileren bidez, aurreko urtearekin alderatuta %5eko jaitsiera izanik. Gainera, 2023 eta 2024 artean programa honek %12ko jaitsiera izan zuen. Likidezia faltaren ondorioz, Elikagai Bankuak 215 tona elikagai erosi zituen 287.054 euroren truke, hornitzaileekin prezio lehiakorrak negoziatu ondoren. Era berean, 866 tona elikagai jaso zituzten bilketa eta dohaintzen bidez, eta azaroaren 7tik 16ra bitartean egindako Bilketa Handian 599.082 euro bildu ziren elikagai, bonu eta dohaintzetan, ia 200 boluntarioren eta 215 denden laguntzari esker.
Onuradun kopuruaren jaitsieraren arrazoien artean, Euskadin eta bereziki Gipuzkoan enpleguaren hobekuntza nabarmentzen da, lanik gabeko tasa baxuenetako bat izanik. Hala ere, elkarteak gogorarazi du Gipuzkoan 40.000 pertsona baino gehiago pobrezia larrian bizi direla, hau da, biztanleriaren %5,5. Pobrezia horrek bereziki familia monoparentalak, migratzaileak eta diru-sarrera nahikorik ez duten langileak kaltetzen ditu.
2025ean, Elikagai Bankuak 132 hileko lote banatu zizkien 13.580 pertsona behartsuri, bakoitzak 9,05 kilo elikagai zituela. Laguntza jaso zuten hamar pertsonatik sei emakumeak izan ziren. Lan hori guztia aurrera eramateko, erakundeak 210 boluntario, 75 bazkide eta bost langile izan zituen, eta hezkuntza proiektuetan ere parte hartu zuten, 780 ikaslerengana iritsiz.
