Eibar, Gipuzkoako udalerria, Memoria Demokratikoaren Leku gisa aitortu du ofizialki Estatuko Aldizkari Ofizialak (BOE). Izendapen honek hiriaren aspaldiko aldarrikapen bati erantzuten dio, eta Memoria Demokratikoaren Estatu Idazkaritzak 2026ko martxoaren 10ean eman zuen ebazpenaren ondorioz gauzatu da.
Aitortza honek bi gertaera historiko nagusi azpimarratzen ditu. Batetik, Eibar izan zen Espainian II. Errepublika aldarrikatu zuen lehen hiria, 1931ko apirilaren 14an, Unzaga plazan (orduan Alfonso XIII.a plaza zena) ospatu zen ekitaldi batean. Bestetik, hiriak leial iraun zuen errepublikaren legezkotasunari 1936ko estatu-kolpearen ondoren, eta bonbardaketa sistematiko gogorrak jasan zituen 1937an, Alemaniako eta Italiako abiazioaren errepresioarekin lotuta.
“"Ez da soilik gertakari aitzindari bat gogoratzea, baizik eta hiriari BOEk egozten dion baldintza bikoitza hiri-espazioan finkatzea: 1931ko itxaropen demokratikoaren sinboloa izatea eta 1937an bere hiri- eta giza-ehunaren zati bat suntsitu zuen aireko indarkeriaren biktima izatea."
Izendapen honek Eibar Memoria Demokratikoaren Lekuen Estatu Inbentarioan sartzen du, eta bere iraunkortasuna, identifikazioa, azalpena eta seinaleztapen egokia bermatzeko neurriak ezartzen ditu. Horien artean, plaka edo panel interpretatzaileak jartzea, ikus-entzunezko eta baliabide digitalak sortzea, eta lekua memoria demokratikoaren ibilbideetan integratzea aurreikusten da.
Prozedura hau 2025eko apirilaren 7an hasi zen formalki, BOEk Eibar Memoria Demokratikoaren Leku izendatzeko espedientearen hasiera argitaratu zuenean. 2026ko apirilaren 14an, II. Errepublikaren aldarrikapenaren 95. urteurrenarekin bat eginez, Eibarko Udalak ekitaldi instituzional bat iragarri du Unzaga plazan, Memoria Demokratikoaren Estatu Idazkariaren presentziarekin eta udaletxean plaka berri bat jarriz.
