Alkiza k 1976 an ekin zion euskara ikasteko barnetegiari, eta bere 50. urteurrena ospatzeko, 'Alkiza, katebegi bat euskalduntzearen bidean' izeneko ekitaldiak antolatu dira asteburu honetan. Ekimenak, Euskararen berreskurapen prozesua ren historian erreferentzia izan zen udalerriaren garrantzia nabarmendu nahi du.
Ostiraleko ekitaldian, Garbiñe Ubeda kazetariak idatzitako liburua eta barnetegiaren ibilbidea laburbiltzen duen dokumentala aurkeztuko dira. Larunbatean, berriz, jai giroko egitaraua izango da, dantza saio herrikoia eta 'Txondor plaza' antzezlana tartean.
Inaki Irazabalbeitia alkateak azpimarratu du ekitaldi hauek memoria ariketa bat direla, eta udalerriak euskararen irakaskuntzan izan zuen garrantzia berreskuratu nahi dutela. 1976. urtea berezia izan zen, Franco hil berria zela eta euskararen normalizazioan eragile izango ziren hainbat erakunde sortu baitziren garai hartan.
Luispe Gutierrez donostiarrak eta Iñaki Orbegozo k bultzatuta, garai hartan Alkizan zegoen Joxe Agirre parrokoarekin harremanetan jarri ziren. Apaizak ikasleak hartzeko baserriak bilatu zituen eta erretore etxeko gela batzuk utzi zizkien.
Joxan Sagastizabal izan zen barnetegira joan zen ikasleetako bat, eta bere esperientzietan oinarrituta idatzi zuen Kutsidazu bidea, Ixabel liburua. Ondoren, 1981etik 1997ra Ilazki euskaltegia k udako ikastaroak antolatu zituen bertan, milaka herritarrek euskara ikasi eta herriko bizitzan parte hartuz.
1990 ean, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saila k barnetegia Euskal Girotze Barnetegien sarean sartu zuen, haurrei euskaraz bizitzeko esperientzia eskaintzeko. Hala ere, 2017 an eskola eraitsi eta ikasleak Erretore etxera aldatu zirenean, barnetegiaren jarduna eten egin zen eta Hondarribira eraman zuten.
Irazabalbeitiaren esanetan, barnetegiak ekonomia-jarduera eta aldaketa kulturala ekarri zion Alkizari, eta "mapan jarri gintuen". Garbiñe Ubeda k idatzitako liburuak barnetegiaren historiaren hiru etapa jaso ditu, protagonista askoren lekukotzak biltzen dituenak.
Ubedak azpimarratu du liburuak testuinguru zabalagoa ematen diela euskararen berreskuratze bidean egindako ahaleginei, eta Alkiza protagonista bada ere, kontakizuna unibertsalagoa dela. Ekitaldiak ostiralean izango dira udaletxeko ganbaran, eta larunbatean, berriz, dantza saioa plazan eta antzezlana arratsaldean.




