Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak udaletxeari jakinarazi dio Elorrio udalerria bizitegi-merkatu tentsionatutzat behin betiko deklaratzen duen agindua. Deklarazio honek, hasiera batean hiru urteko indarraldia izango duena eta urtero berritu ahal izango dena, etxebizitzaren eskubideari buruzko 12/2023 Legean jasotako hainbat neurri juridiko aktibatzen ditu.
Deklarazioaren ondorio nagusia da etxebizitza arruntaren alokairua arautzeko erregimen berezi bat ezartzen dela, errenten eguneratzean eta finkatzean muga dutela, baita jabe handientzat betebehar murriztaileagoak ere. Oraingo alokairu-kontratuei dagokienez, kontratu berriaren errenta, oro har, aurreko kontratuko azken errentara mugatuko da, dagokion eguneratzea aplikatu ondoren. Gainera, ezin izango dira sartu alokairudunari aurreko kontratuan aurreikusita ez zeuden kuotak edo gastuak igortzea dakarren baldintza berririk.
Azken bost urteetan alokairuan egon ez diren etxebizitzen kontratu berrietan, errentak ezin izango du gainditu erreferentziako prezioen indize-sistemak ezarritako gehienezko muga. Gainera, "jabe handi" izango da udalerrian bost edo gehiago etxebizitza erabilera duten edo 1.500 m² baino gehiagoko azalera eraikia duten pertsona fisiko edo juridiko oro. Horientzat, errentak ezin izango du gainditu aplikagarri den erreferentziako prezioen indize-sistemaren gehienezko muga.
Deklarazio honek turismo-erabilera duten etxebizitza eta gela berrien ezarpena automatikoki etetea dakar, deklarazioaren indarraldian. Prozesua 2026ko martxoaren 26an hasi zen, Udalbatzak deklarazioa eskatzea erabaki zuenean, eta 2025eko apirileko etxebizitzaren behatoki baten txostenak udalerriak beharrezko irizpideak betetzen zituela baieztatu ondoren bultzatu zen.
Udalak diseinatutako 26 neurriko ekintza-planak lau ardatz nagusi ditu: alokairu eskuragarria sustatzea, eraikin-parkeari eta hiri-birgaikuntzari lotutako jarduketak, alokairurako prestazio eta dirulaguntza sistema bat, eta erakunde arteko gobernantza eta koordinazio sistemak. Neurri horietako batzuk martxan dauden arren, gune tentsionatuaren izendapena ezinbesteko betekizun juridikoa zen alokairuaren prezioaren muga, alokairudunentzako luzapenak edo jabe handien aurrean zuzenean jarduteko neurri estrukturalak ezartzeko.
“"Hau albiste ona da. Udaletik ezin dugu etxebizitzaren arazoa konpondu, baina gure esku dagoena egiten ari gara eta gure ahal den guztia egingo dugu. Gune tentsionatu gisa deklaratzea tresna bat da etxebizitza-merkatuan esku hartu ahal izateko."
