Euskadik Europan arkitektura eta hirigintza lehiaketaren bidez, gazte profesionalen proposamen berritzaileak etxebizitza publiko bihurtzeko bidea sendotzen ari da. Lasarte-Oria, Beizama, Eibar eta Vitoria-Gasteiz udalerritan hautatutako proiektuak aurrera doaz, ideien lehiaketatik gauzatzeraino.
Europan programak hainbat helburu ditu: kokaleku konplexuak lantzea, etxebizitza-tipologia berriak esploratzea, espazio produktiboak eta komunitarioak txertatzea, eta belaunaldi berriei aukerak irekitzea. Pablo García Astrain, Etxebizitza, Lurzoru eta Arkitekturako zuzendariak, azpimarratu du "arkitekturaren berrikuntzak balio osoa hartzen duela obra iritsi eta bizitzeko moduan jartzen denean. Gure konpromisoa da irabazle izan diren taldeei prozesu luzean laguntzea, hasierako proposamenetik eraikuntzaraino".
Lasarte-Orian, "Common Node" proiektuak, Tarte+Ele taldearen eskutik, lehen saria lortu zuen Europan 15 ediziorako. Bertan, 100 babespeko etxebizitza produktibo planteatzen dira, etxeko bizitza lanbide-jarduerekin bateragarri egiteko espazioekin. Prozesua 2018an hasi zen eta 2029rako amaitzea aurreikusten da.
Beizaman, OE Grup taldearen "Ongi etorri" proposamenak irabazi zuen Europan 16. Proiektu honek 12 alokairuko babespeko etxebizitza aurreikusten ditu, instalazio produktibo eta kooperatiboekin batera, udalerri txiki baten eskalara egokituta. Obrak 2026an lizitatzea eta 2028an okupatzea espero da.
Eibarren, Europan 17 ren bidez, AIBE industria-eraikina 40 apartamentu dotazional bihurtuko da. Ekintza honek ondare industrialaren berreskurapena, hiri-berroneratzea eta etxebizitza eskuragarriaren sorrera uztartzen ditu. Obrak 2027an lizitatzea eta 2028-2029rako amaitzea aurreikusten da.
Vitoria-Gasteiz Europan 18 ra batu da. Bertan, Bustaldea ko 5 blokeetan eragiketa bateratu bat egiteko, jabe partikularrekin eta Ensanche 21 ekin kontsulta prozesua garatuko da. Obrak 2028an lizitatzea eta 2030ean amaitzea aurreikusten da.
Euskadiren esperientziak aurretik Basaurin eta Bilbon egindako lanak ere biltzen ditu. Europan Euskadi sareak sei kokaleku hartzen ditu: Basauri, Bilbao, Lasarte-Oria, Beizama, Eibar eta Vitoria-Gasteiz. García Astrainen arabera, "etxebizitza publikoak kalitate arkitektoniko gorena bilatu behar du eta gizarte-aldaketei erantzun". Berrikuntzak jarraitutasuna eskatzen duela gaineratu du, "konkretatzeko lurzorua, plangintza, finantzaketa eta administrazioen arteko lankidetza behar dira".
